Notes, Tests & AI Tutor for Class 5–12 | CBSE · JEE · NEET | 24x7 Access
Home Schools
Log in Get Started
Class 10 › Sanskrit › Unit 5 - रचनानुवाद

Unit 5 - रचनानुवाद

Free chapter

वाक्य कौशल

1 section

About this chapter: Unit 5 - रचनानुवाद

Unit 5 - रचनानुवाद is chapter 27 of 34 in Class 10 CBSE Sanskrit. It has 2 topics in 6 sections. On Examisthan.com you will find 360 practice MCQs for it.

What you will learn in this chapter

1रचनानुवाद

वाक्य रचना · विभक्ति प्रयोग · तृतीया प्रयोग · कारक संबंध · अनुवाद उदाहरण

2वाक्य कौशल

Sample questions from this chapter

  1. ‘कर्त्तरि च प्रथमा विभक्ति’ से संबंधित पाठ्य-सूचना कौन-सी है?

    • सम्बन्धे धे च षष्ठी ी विभक्ति: भवति अत: ‘नृपस्यय’ पदे षष्ठी विभक्ति: प्रयुक्ताता।
    • कर्त्तरि च प्रथमा विभक्ति: प्रयुज्ययते अत: ‘राजा’ इति पदे प्रथमा विभक्ति: अस्ति।
    • तृतीीया सह, समम्, साकम्, सार्धम्, सदृशम्, सम:, अलम्, विना योगे अङविकारे च।
    • नृपस्यय (vii) स: कुत्र अध्यययनं करोति स्मम?

    Answer: कर्त्तरि च प्रथमा विभक्ति: प्रयुज्ययते अत: ‘राजा’ इति पदे प्रथमा विभक्ति: अस्ति।

    पाठ में ‘कर्त्तरि च प्रथमा विभक्ति’ के संदर्भ में यही तथ्य दिया गया है।

  2. पाठ में ‘क्रियां सम्पाादयति स कर्ता’ का उल्लेख किस सही कथन के साथ हुआ है?

    • याचकेभ्यय: (v) स: कस्मामात् अध्यययनं करोति स्मम?
    • अपादाने पञ्चचमीी-विभक्ति: प्रयुज्ययते।
    • य: क्रियां सम्पाादयति स: कर्ता।
    • प्रथमा विभक्ति: एव प्रयुज्ययते।

    Answer: य: क्रियां सम्पाादयति स: कर्ता।

    पाठ में ‘क्रियां सम्पाादयति स कर्ता’ के संदर्भ में यही तथ्य दिया गया है।

  3. पाठ के उदाहरण में ‘भवति अत ‘नृपस्यय’ पदे’ के बारे में क्या बताया गया है?

    • सम्बन्धे धे च षष्ठी ी विभक्ति: भवति अत: ‘नृपस्यय’ पदे षष्ठी विभक्ति: प्रयुक्ताता।
    • याचकेभ्यय: (v) स: कस्मामात् अध्यययनं करोति स्मम?
    • तृतीीया सह, समम्, साकम्, सार्धम्, सदृशम्, सम:, अलम्, विना योगे अङविकारे च।
    • विभक्ति: भवति अत: ‘नृपस्यय’ पदे षष्ठी विभक्ति: प्रयुक्ताता।

    Answer: विभक्ति: भवति अत: ‘नृपस्यय’ पदे षष्ठी विभक्ति: प्रयुक्ताता।

    पाठ में ‘भवति अत ‘नृपस्यय’ पदे’ के संदर्भ में यही तथ्य दिया गया है।

  4. ‘तृतीीया सह समम् साकम्’ का पाठ में वर्णित रूप कौन-सा है?

    • तृतीीया सह, समम्, साकम्, सार्धम्, सदृशम्, सम:, अलम्, विना योगे अङविकारे च।
    • सम्बन्धे धे च षष्ठी ी विभक्ति: भवति अत: ‘नृपस्यय’ पदे षष्ठी विभक्ति: प्रयुक्ताता।
    • नृपस्यय (vii) स: कुत्र अध्यययनं करोति स्मम?
    • याचकेभ्यय: (v) स: कस्मामात् अध्यययनं करोति स्मम?

    Answer: तृतीीया सह, समम्, साकम्, सार्धम्, सदृशम्, सम:, अलम्, विना योगे अङविकारे च।

    पाठ में ‘तृतीीया सह समम् साकम्’ के संदर्भ में यही तथ्य दिया गया है।

How to study this chapter

  1. The topic with the most questions is "रचनानुवाद" (300) — give it the most time.
  2. Then solve 15–20 of the 360 MCQs a day and read the explanation of every wrong answer.
  3. Finish with a chapter test and revise the topics where you lost marks.

Exam information

In the CBSE Class 10 board exam, Sanskrit is a 3-hour written paper of 80 marks. The remaining 20 marks come from internal assessment done in school, so the subject is marked out of 100.

Check the latest syllabus, sample papers and marking scheme on cbseacademic.nic.in.

Previous and next chapter

Other subjects in Class 10