Notes, Tests & AI Tutor for Class 5–12 | CBSE · JEE · NEET | 24x7 Access
Home Schools
Log in Get Started
Subjective Questions

एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?

एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ? · Class 6 Sanskrit

Practise 83 short and long answer questions on एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ? from एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?. Try writing your own answer first, then tap the question to compare it with the model answer and read the explanation behind it.

1 पाठात् ‘भ्रमति’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

न, सः न भ्रमति । पुंलिङ्गम् (एकवचनम्)

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न, सः न भ्रमति । पुंलिङ्गम् (एकवचनम्)

2 ‘पुंलिङ्गम् एकवचनम्’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

पुंलिङ्गम् (एकवचनम्) तौ किं कुरुतः ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पुंलिङ्गम् (एकवचनम्) तौ किं कुरुतः ?

3 पाठे ‘किं कुरुतः’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

तौ किं कुरुतः ? न, तौ न खादतः । तौ तु नृत्यतः ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तौ किं कुरुतः ? न, तौ न खादतः । तौ तु नृत्यतः ।

4 ‘खादतः’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

न, तौ न खादतः । तौ तु नृत्यतः । ते किं कुर्वन्ति ? किं ते गायन्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न, तौ न खादतः । तौ तु नृत्यतः । ते किं कुर्वन्ति ? किं ते गायन्ति ?

5 ‘किं कुर्वन्ति’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

ते किं कुर्वन्ति ? किं ते गायन्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ते किं कुर्वन्ति ? किं ते गायन्ति ?

6 पाठस्य आधारेण ‘किं गायन्ति’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

किं ते गायन्ति ? न, ते न गायन्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किं ते गायन्ति ? न, ते न गायन्ति ।

7 ‘गायन्ति’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

न, ते न गायन्ति । ते तु क्रीडन्ति । पुंलिङ्गम् (द्विवचनम्)

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न, ते न गायन्ति । ते तु क्रीडन्ति । पुंलिङ्गम् (द्विवचनम्)

8 ‘पुंलिङ्गम् द्विवचनम्’ इति विषयं पाठस्य आधारेण वर्णयत। 2 marks
Model answer

पुंलिङ्गम् (द्विवचनम्)

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पुंलिङ्गम् (द्विवचनम्)

9 पाठात् ‘पुंलिङ्गम् बहुवचनम्’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

पुंलिङ्गम् (बहुवचनम्) शिक्षकः किं करोति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पुंलिङ्गम् (बहुवचनम्) शिक्षकः किं करोति ?

10 ‘शिक्षकः किं करोति’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

शिक्षकः किं करोति ? शिक्षकः लिखति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—शिक्षकः किं करोति ? शिक्षकः लिखति ।

11 पाठे ‘शिक्षकः लिखति’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

शिक्षकः लिखति । किम् एषः पठति ? न, एषः न पठति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—शिक्षकः लिखति । किम् एषः पठति ? न, एषः न पठति ।

12 ‘किम् एषः पठति’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

किम् एषः पठति ? न, एषः न पठति । बालकौ किं कुरुतः ? किम् एतौ लिखतः ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किम् एषः पठति ? न, एषः न पठति । बालकौ किं कुरुतः ? किम् एतौ लिखतः ?

13 ‘बालकौ किं कुरुतः’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

बालकौ किं कुरुतः ? किम् एतौ लिखतः ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—बालकौ किं कुरुतः ? किम् एतौ लिखतः ?

14 पाठस्य आधारेण ‘किम् एतौ लिखतः’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

किम् एतौ लिखतः ? न, एतौ न लिखतः ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किम् एतौ लिखतः ? न, एतौ न लिखतः ।

15 ‘एतौ लिखतः’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

न, एतौ न लिखतः । बालकाः किं कुर्वन्ति ? बालकाः पिबन्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न, एतौ न लिखतः । बालकाः किं कुर्वन्ति ? बालकाः पिबन्ति ।

16 पाठ्यांशे ‘बालकाः किं कुर्वन्ति’ इति विषये किं कथितम्? पाठानुसारम् उत्तरं लिखत। 1 mark
Model answer

बालकाः किं कुर्वन्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—बालकाः किं कुर्वन्ति ?

17 पाठात् ‘किम् एते जलं पिबन्ति’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

किम् एते जलं पिबन्ति ? आम्, एते जलं पिबन्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किम् एते जलं पिबन्ति ? आम्, एते जलं पिबन्ति ।

18 ‘आम् एते जलं पिबन्ति’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

आम्, एते जलं पिबन्ति । (3 लडके गलास में जूस पीते हुए)

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—आम्, एते जलं पिबन्ति । (3 लडके गलास में जूस पीते हुए)

19 पाठे ‘लडके गलास में जूस’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

(3 लडके गलास में जूस पीते हुए) किं सा क्रीडति ? न, सा न क्रीडति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(3 लडके गलास में जूस पीते हुए) किं सा क्रीडति ? न, सा न क्रीडति ।

20 ‘किं क्रीडति’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

किं सा क्रीडति ? न, सा न क्रीडति । ते किं कुरुतः ? न, ते न पिबतः ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किं सा क्रीडति ? न, सा न क्रीडति । ते किं कुरुतः ? न, ते न पिबतः ।

21 ‘किं कुरुतः’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

ते किं कुरुतः ? न, ते न पिबतः ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ते किं कुरुतः ? न, ते न पिबतः ।

22 पाठस्य आधारेण ‘पिबतः’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

न, ते न पिबतः । ताः किं कुर्वन्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न, ते न पिबतः । ताः किं कुर्वन्ति ?

23 ‘ताः किं कुर्वन्ति’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

ताः किं कुर्वन्ति ? किं ताः गायन्ति ? न, ताः न गायन्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ताः किं कुर्वन्ति ? किं ताः गायन्ति ? न, ताः न गायन्ति ।

24 पाठात् ‘ताः धावन्ति’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

ताः तु धावन्ति । स्त्रीलिङ्गम् (बहुवचनम्)

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ताः तु धावन्ति । स्त्रीलिङ्गम् (बहुवचनम्)

25 ‘स्त्रीलिङ्गम् बहुवचनम्’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

स्त्रीलिङ्गम् (बहुवचनम्) स्त्रीलिङ्गम् (एकवचनम्)

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्त्रीलिङ्गम् (बहुवचनम्) स्त्रीलिङ्गम् (एकवचनम्)

26 पाठे ‘स्त्रीलिङ्गम् एकवचनम्’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

स्त्रीलिङ्गम् (एकवचनम्) स्त्रीलिङ्गम् (द्विवचनम्) एषा किं करोति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्त्रीलिङ्गम् (एकवचनम्) स्त्रीलिङ्गम् (द्विवचनम्) एषा किं करोति ?

27 ‘स्त्रीलिङ्गम् द्विवचनम्’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

स्त्रीलिङ्गम् (द्विवचनम्) एषा किं करोति ? किम् एषा पठति ? न, एषा न पठति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्त्रीलिङ्गम् (द्विवचनम्) एषा किं करोति ? किम् एषा पठति ? न, एषा न पठति ।

28 ‘किम् एषा पठति’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

किम् एषा पठति ? न, एषा न पठति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किम् एषा पठति ? न, एषा न पठति ।

29 पाठस्य आधारेण ‘एषा पठति’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

न, एषा न पठति । एषा ततु खादति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न, एषा न पठति । एषा ततु खादति ।

30 ‘एषा ततु खादति’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

एषा ततु खादति । एतते किं कुरुततः ? किम् एतते धावततः ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एषा ततु खादति । एतते किं कुरुततः ? किम् एतते धावततः ?

31 पाठात् ‘एतते धावततः’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

न, एतते न धावततः । एतते ततु भ्रमततः ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न, एतते न धावततः । एतते ततु भ्रमततः ।

32 ‘एतते ततु भ्रमततः’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

एतते ततु भ्रमततः । एतताः किं कुर्वन्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एतते ततु भ्रमततः । एतताः किं कुर्वन्ति ?

33 पाठे ‘एतताः किं कुर्वन्ति’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

एतताः किं कुर्वन्ति ? किम् एतताः धावन्ति ? न, एतताः न धावन्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एतताः किं कुर्वन्ति ? किम् एतताः धावन्ति ? न, एतताः न धावन्ति ।

34 ‘किम् एतताः धावन्ति’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

किम् एतताः धावन्ति ? न, एतताः न धावन्ति । एतताः ततु चरन्ति । त् चन््द्रयानम् ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किम् एतताः धावन्ति ? न, एतताः न धावन्ति । एतताः ततु चरन्ति । त् चन््द्रयानम् ।

35 पाठ्यपुस्तके ‘एतताः धावन्ति’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

न, एतताः न धावन्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न, एतताः न धावन्ति ।

36 ‘एतताः ततु चरन्ति’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

एतताः ततु चरन्ति । त् चन््द्रयानम् ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एतताः ततु चरन्ति । त् चन््द्रयानम् ।

37 पाठस्य आधारेण ‘चन््द्रयानम्’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

त् चन््द्रयानम् । किं त् विमानम् ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—त् चन््द्रयानम् । किं त् विमानम् ?

38 ‘किं विमानम्’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

किं त् विमानम् ? न, त् विमानं न । त् ततु चन््द्रयानम् अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किं त् विमानम् ? न, त् विमानं न । त् ततु चन््द्रयानम् अस्ति ।

39 ‘ततु चन््द्रयानम् अस्ति’ इति विषयं पाठस्य आधारेण वर्णयत। 2 marks
Model answer

त् ततु चन््द्रयानम् अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—त् ततु चन््द्रयानम् अस्ति ।

40 पाठात् ‘नपुंसकलिङ्गम् एकवचनम्’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

नपुंसकलिङ्गम् (एकवचनम्) नपुंसकलिङ्गम् (द्विवचनम्)

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नपुंसकलिङ्गम् (एकवचनम्) नपुंसकलिङ्गम् (द्विवचनम्)

41 ‘नपुंसकलिङ्गम् द्विवचनम्’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

नपुंसकलिङ्गम् (द्विवचनम्) नपुंसकलिङ्गम् (बहुवचनम्)तत

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नपुंसकलिङ्गम् (द्विवचनम्) नपुंसकलिङ्गम् (बहुवचनम्)तत

42 पाठे ‘नपुंसकलिङ्गम् बहुवचनम्’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

नपुंसकलिङ्गम् (बहुवचनम्)तत न, तते पो न ।तत े ततु पुस्तके स्तः ।तत

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नपुंसकलिङ्गम् (बहुवचनम्)तत न, तते पो न ।तत े ततु पुस्तके स्तः ।तत

43 ‘तते पो ।तत’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

न, तते पो न ।तत े ततु पुस्तके स्तः ।तत ानि रेलयानानि । किं ततानि बसयानानि ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न, तते पो न ।तत े ततु पुस्तके स्तः ।तत ानि रेलयानानि । किं ततानि बसयानानि ?

44 पाठ्यपुस्तके ‘ततु पुस्तके स्तः ।तत’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

े ततु पुस्तके स्तः ।तत

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—े ततु पुस्तके स्तः ।तत

45 ‘ानि रेलयानानि’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

ानि रेलयानानि । किं ततानि बसयानानि ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ानि रेलयानानि । किं ततानि बसयानानि ?

46 पाठस्य आधारेण ‘किं ततानि बसयानानि’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

किं ततानि बसयानानि ? न, ततानि बसयानानि न ।तत

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किं ततानि बसयानानि ? न, ततानि बसयानानि न ।तत

47 ‘ततानि बसयानानि ।तत’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

न, ततानि बसयानानि न ।तत ानि ततु रेलयानानि सन्ति । एत् दूरदर्शनम् ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न, ततानि बसयानानि न ।तत ानि ततु रेलयानानि सन्ति । एत् दूरदर्शनम् ।

48 पाठ्यांशे ‘ानि ततु रेलयानानि सन्ति’ इति विषये किं कथितम्? पाठानुसारम् उत्तरं लिखत। 1 mark
Model answer

ानि ततु रेलयानानि सन्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ानि ततु रेलयानानि सन्ति ।

49 पाठात् ‘किम् एत् सङ्गणकम्’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

किम् एत् सङ्गणकम् ? न, एत् सङ्गणकं न ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किम् एत् सङ्गणकम् ? न, एत् सङ्गणकं न ।

50 ‘एत् सङ्गणकं’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

न, एत् सङ्गणकं न । एत् ततु दूरदर्शनम् अस्ति ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न, एत् सङ्गणकं न । एत् ततु दूरदर्शनम् अस्ति ।

51 पाठे ‘एत् ततु दूरदर्शनम् अस्ति’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

एत् ततु दूरदर्शनम् अस्ति । नपुंसकलिङ्गम् (बहुवचनम्) किम् एतते कन्दु्दुके ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एत् ततु दूरदर्शनम् अस्ति । नपुंसकलिङ्गम् (बहुवचनम्) किम् एतते कन्दु्दुके ?

52 ‘नपुंसकलिङ्गम् बहुवचनम्’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

नपुंसकलिङ्गम् (बहुवचनम्) किम् एतते कन्दु्दुके ? न, एतते कन्दु्दुके न । एतते ततु फले स्तः ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नपुंसकलिङ्गम् (बहुवचनम्) किम् एतते कन्दु्दुके ? न, एतते कन्दु्दुके न । एतते ततु फले स्तः ।

53 पाठ्यपुस्तके ‘किम् एतते कन्दु्दुके’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

किम् एतते कन्दु्दुके ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किम् एतते कन्दु्दुके ?

54 ‘एतते कन्दु्दुके’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

न, एतते कन्दु्दुके न । एतते ततु फले स्तः ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न, एतते कन्दु्दुके न । एतते ततु फले स्तः ।

55 पाठस्य आधारेण ‘एतते ततु फले स्तः’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

एतते ततु फले स्तः । एततानि पुस्तकानि ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एतते ततु फले स्तः । एततानि पुस्तकानि ?

56 ‘एततानि पुस्तकानि’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

एततानि पुस्तकानि ? किम् एततानि सोपानानि सन्ति ? न, एततानि सोपानानि न ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एततानि पुस्तकानि ? किम् एततानि सोपानानि सन्ति ? न, एततानि सोपानानि न ।

57 पाठ्यांशे ‘किम् एततानि सोपानानि सन्ति’ इति विषये किं कथितम्? पाठानुसारम् उत्तरं लिखत। 1 mark
Model answer

किम् एततानि सोपानानि सन्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किम् एततानि सोपानानि सन्ति ?

58 ‘एततानि सोपानानि’ इति विषयं पाठस्य आधारेण वर्णयत। 2 marks
Model answer

न, एततानि सोपानानि न ।

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न, एततानि सोपानानि न ।

59 पाठात् ‘एततानि ततु पुस्तकानि सन्ति’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

एततानि ततु पुस्तकानि सन्ति । उच्चैः पठन्तु स्ममरन्तु अवगच्छन्तु च

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एततानि ततु पुस्तकानि सन्ति । उच्चैः पठन्तु स्ममरन्तु अवगच्छन्तु च

60 ‘उच्चैः पठन्तु स्ममरन्तु अवगच्छन्तु’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

उच्चैः पठन्तु स्ममरन्तु अवगच्छन्तु च एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उच्चैः पठन्तु स्ममरन्तु अवगच्छन्तु च एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्

61 पाठे ‘एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्एकवचनम् द्विवचनम्’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम् मातृभाषया अर्थं लिखन्तु सङ्गणकयन््त्रम्

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम् मातृभाषया अर्थं लिखन्तु सङ्गणकयन््त्रम्

62 ‘मातृभाषया अर्थं लिखन्तु’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

मातृभाषया अर्थं लिखन्तु सङ्गणकयन््त्रम् वयं शब्दाार्थान् जानीमः वयम् अभ्यायासं कुर्मः

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मातृभाषया अर्थं लिखन्तु सङ्गणकयन््त्रम् वयं शब्दाार्थान् जानीमः वयम् अभ्यायासं कुर्मः

63 ‘वयं शब्दाार्थान् जानीमः’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

वयं शब्दाार्थान् जानीमः वयम् अभ्यायासं कुर्मः

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वयं शब्दाार्थान् जानीमः वयम् अभ्यायासं कुर्मः

64 पाठस्य आधारेण ‘वयम् अभ्यायासं कुर्मः’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

वयम् अभ्यायासं कुर्मः उदाहरणं दृष्ट्वा्वा रिक्ततस्थाानानि पूरयन्तु —

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वयम् अभ्यायासं कुर्मः उदाहरणं दृष्ट्वा्वा रिक्ततस्थाानानि पूरयन्तु —

65 ‘उदाहरणं दृष्ट्वा्वा रिक्ततस्थाानानि पूरयन्तु’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

उदाहरणं दृष्ट्वा्वा रिक्ततस्थाानानि पूरयन्तु — (ङ) तन््त्रज्ञः उदाहरणानुसारं प िट्टकातः पदानि चित्वावा रिक्ततस्थाानेषु संयोजयन्तु —

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उदाहरणं दृष्ट्वा्वा रिक्ततस्थाानानि पूरयन्तु — (ङ) तन््त्रज्ञः उदाहरणानुसारं प िट्टकातः पदानि चित्वावा रिक्ततस्थाानेषु संयोजयन्तु —

66 ‘उदाहरणानुसारं िट्टकातः पदानि चित्वावा’ इति विषयं पाठस्य आधारेण वर्णयत। 2 marks
Model answer

उदाहरणानुसारं प िट्टकातः पदानि चित्वावा रिक्ततस्थाानेषु संयोजयन्तु —

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उदाहरणानुसारं प िट्टकातः पदानि चित्वावा रिक्ततस्थाानेषु संयोजयन्तु —

67 पाठात् ‘चित्राणि दृष्ट्वा्वा संस्कृकृतपदानि लिखन्तु’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

चित्राणि दृष्ट्वा्वा संस्कृकृतपदानि लिखन्तु — उदाहरणानुसारं प िट्टकातः पदानि चित्वावा रिक्ततस्थाानेषु लिखन्तु —

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—चित्राणि दृष्ट्वा्वा संस्कृकृतपदानि लिखन्तु — उदाहरणानुसारं प िट्टकातः पदानि चित्वावा रिक्ततस्थाानेषु लिखन्तु —

68 ‘उदाहरणानुसारं िट्टकातः पदानि चित्वावा’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

उदाहरणानुसारं प िट्टकातः पदानि चित्वावा रिक्ततस्थाानेषु लिखन्तु — प िट्टकायां कानिचन पदानि सन्ति, तानि पदानि उचिते घटे पूरयन्तु —

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उदाहरणानुसारं प िट्टकातः पदानि चित्वावा रिक्ततस्थाानेषु लिखन्तु — प िट्टकायां कानिचन पदानि सन्ति, तानि पदानि उचिते घटे पूरयन्तु —

69 पाठे ‘िट्टकायां कानिचन पदानि सन्ति’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

प िट्टकायां कानिचन पदानि सन्ति, तानि पदानि उचिते घटे पूरयन्तु — उदाहरणानुसारं प िट्टकातः उपयुक्ततपदं चित्वावा रिक्ततस्थाानानि पूरयन्तु — निम्नलिखितानि वाक्यानि अधिकृत्य उदाहरणानुसारं प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु —

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—प िट्टकायां कानिचन पदानि सन्ति, तानि पदानि उचिते घटे पूरयन्तु — उदाहरणानुसारं प िट्टकातः उपयुक्ततपदं चित्वावा रिक्ततस्थाानानि पूरयन्तु — निम्नलिखितानि वाक्यानि अधिकृत्य उदाहरणानुसारं प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु —

70 ‘उदाहरणानुसारं िट्टकातः उपयुक्ततपदं चित्वावा’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

उदाहरणानुसारं प िट्टकातः उपयुक्ततपदं चित्वावा रिक्ततस्थाानानि पूरयन्तु — निम्नलिखितानि वाक्यानि अधिकृत्य उदाहरणानुसारं प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु — परस्पपरं सम्बबद्घानि पदानि संयोजयन्तु, रिक्ततस्थाानेषु पूरयन्तु च — उदाहरणानुसारं कोष्ठठकेभ्यःयः उचितानि पदानि चित्वावा वाक्यानि रचयन्तु —

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उदाहरणानुसारं प िट्टकातः उपयुक्ततपदं चित्वावा रिक्ततस्थाानानि पूरयन्तु — निम्नलिखितानि वाक्यानि अधिकृत्य उदाहरणानुसारं प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु — परस्पपरं सम्बबद्घानि पदानि संयोजयन्तु, रिक्ततस्थाानेषु पूरयन्तु च — उदाहरणानुसारं कोष्ठठकेभ्यःयः उचितानि पदानि चित्वावा वाक्यानि रचयन्तु —

71 पाठ्यपुस्तके ‘निम्नलिखितानि वाक्यानि अधिकृत्य उदाहरणानुसारं’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

निम्नलिखितानि वाक्यानि अधिकृत्य उदाहरणानुसारं प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु —

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—निम्नलिखितानि वाक्यानि अधिकृत्य उदाहरणानुसारं प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु —

72 ‘परस्पपरं सम्बबद्घानि पदानि संयोजयन्तु’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

परस्पपरं सम्बबद्घानि पदानि संयोजयन्तु, रिक्ततस्थाानेषु पूरयन्तु च — उदाहरणानुसारं कोष्ठठकेभ्यःयः उचितानि पदानि चित्वावा वाक्यानि रचयन्तु —

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—परस्पपरं सम्बबद्घानि पदानि संयोजयन्तु, रिक्ततस्थाानेषु पूरयन्तु च — उदाहरणानुसारं कोष्ठठकेभ्यःयः उचितानि पदानि चित्वावा वाक्यानि रचयन्तु —

73 पाठस्य आधारेण ‘उदाहरणानुसारं कोष्ठठकेभ्यःयः उचितानि पदानि’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

उदाहरणानुसारं कोष्ठठकेभ्यःयः उचितानि पदानि चित्वावा वाक्यानि रचयन्तु — यथा – कः / का लिखति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उदाहरणानुसारं कोष्ठठकेभ्यःयः उचितानि पदानि चित्वावा वाक्यानि रचयन्तु — यथा – कः / का लिखति ?

74 ‘यथा लिखति’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

यथा – कः / का लिखति ? (लेखकः, छछात्रः, सा) (क) कः / का धावति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—यथा – कः / का लिखति ? (लेखकः, छछात्रः, सा) (क) कः / का धावति ?

75 पाठ्यांशे ‘लेखकः छछात्रः’ इति विषये किं कथितम्? पाठानुसारम् उत्तरं लिखत। 1 mark
Model answer

(लेखकः, छछात्रः, सा)

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(लेखकः, छछात्रः, सा)

76 पाठात् ‘बालकः बालिका शुनकः’ सम्बन्धिनी सूचना लिखत। 3 marks
Model answer

(बालकः, बालिका, शुनकः) (ख) कः / का पठति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(बालकः, बालिका, शुनकः) (ख) कः / का पठति ?

77 ‘पठति’ इति अंशस्य आधारेण प्रश्नस्य उत्तरं संस्कृतेन लिखत। 4 marks
Model answer

(ख) कः / का पठति ? (सुरेशः, जानकी, नलिनी)

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ख) कः / का पठति ? (सुरेशः, जानकी, नलिनी)

78 पाठे ‘सुरेशः जानकी नलिनी’ विषये यत् वर्णितम्, तत् लिखत। 5 marks
Model answer

(सुरेशः, जानकी, नलिनी) (फलम्, जलम्, कुसुमम्) (घ) का / कः गच्छति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(सुरेशः, जानकी, नलिनी) (फलम्, जलम्, कुसुमम्) (घ) का / कः गच्छति ?

79 ‘फलम् जलम् कुसुमम्’ इति विषयकं पाठस्य कथनं स्पष्टतया लिखत। 6 marks
Model answer

(फलम्, जलम्, कुसुमम्) (घ) का / कः गच्छति ? (शिक्षिका, बालिका, तन््त्रज्ञः) (ङ) का / कः / किम् अस्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(फलम्, जलम्, कुसुमम्) (घ) का / कः गच्छति ? (शिक्षिका, बालिका, तन््त्रज्ञः) (ङ) का / कः / किम् अस्ति ?

80 पाठ्यपुस्तके ‘गच्छति’ सम्बन्धे किम् उक्तम्? लिखत। 2 marks
Model answer

(घ) का / कः गच्छति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(घ) का / कः गच्छति ?

81 ‘शिक्षिका बालिका तन््त्रज्ञः’ इति अंशेन सम्बद्धं पाठस्य विवरणं लिखत। 3 marks
Model answer

(शिक्षिका, बालिका, तन््त्रज्ञः) (ङ) का / कः / किम् अस्ति ?

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(शिक्षिका, बालिका, तन््त्रज्ञः) (ङ) का / कः / किम् अस्ति ?

82 पाठस्य आधारेण ‘किम् अस्ति’ विषये उत्तरं ददातु। 4 marks
Model answer

(ङ) का / कः / किम् अस्ति ? (मातता, पितता, वाहनम् )

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ङ) का / कः / किम् अस्ति ? (मातता, पितता, वाहनम् )

83 ‘मातता पितता वाहनम्’ इति विषयस्य पाठगतं वर्णनं लिखत। 5 marks
Model answer

(मातता, पितता, वाहनम् ) नर्तकी नृत्यति ।छछ योग्यताविस्ततरः

Explanation

स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(मातता, पितता, वाहनम् ) नर्तकी नृत्यति ।छछ योग्यताविस्ततरः

Other subjects in Class 6