16. वृक्षाः सत्पुरुषाः · Class 6 Sanskrit
Practise 96 short and long answer questions on पाठ्यपुस्तकाधारित प्रश्नोत्तर from 16. वृक्षाः सत्पुरुषाः. Try writing your own answer first, then tap the question to compare it with the model answer and read the explanation behind it.
पर्यावरणसंरक्षणस्य विषये एका प्रदर्शनी विद्यालये आयोजिता अस्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पर्यावरणसंरक्षणस्य विषये एका प्रदर्शनी विद्यालये आयोजिता अस्ति ।
छात्राः तां प्रदर्शनीं
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—छात्राः तां प्रदर्शनीं
शिक्षकेण सह संलापं च कुर्वन्ति । अहं जीवशास्त्रस्य
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—शिक्षकेण सह संलापं च कुर्वन्ति । अहं जीवशास्त्रस्य
अहं जीवशास्त्रस्य पुस्ततके पठामि यत् वृक्षाः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अहं जीवशास्त्रस्य पुस्ततके पठामि यत् वृक्षाः
पुस्ततके पठामि यत् वृक्षाः शुद्धं वायुं यच्छन्ति । अपि वदति यत् वृक्षाः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पुस्ततके पठामि यत् वृक्षाः शुद्धं वायुं यच्छन्ति । अपि वदति यत् वृक्षाः
शुद्धं वायुं यच्छन्ति । अपि वदति यत् वृक्षाः पूज्याः भवन्ति । प्रियाः छात्राः !
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—शुद्धं वायुं यच्छन्ति । अपि वदति यत् वृक्षाः पूज्याः भवन्ति । प्रियाः छात्राः !
अपि वदति यत् वृक्षाः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अपि वदति यत् वृक्षाः
पूज्याः भवन्ति । प्रियाः छात्राः !
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पूज्याः भवन्ति । प्रियाः छात्राः !
प्रियाः छात्राः ! सत्यम्, वृक्षाः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—प्रियाः छात्राः ! सत्यम्, वृक्षाः
सत्यम्, वृक्षाः शुद्धं वायुं, फलानि, पुष्पाणि च सर्वम् अतः ते पूज्याः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सत्यम्, वृक्षाः शुद्धं वायुं, फलानि, पुष्पाणि च सर्वम् अतः ते पूज्याः ।
शुद्धं वायुं, फलानि, पुष्पाणि च सर्वम्
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—शुद्धं वायुं, फलानि, पुष्पाणि च सर्वम्
अहम् एकं सुभाषितं पठितवती यत् ‘वृक्षाः सत्पुपुरुषाः’
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अहम् एकं सुभाषितं पठितवती यत् ‘वृक्षाः सत्पुपुरुषाः’
पठितवती यत् ‘वृक्षाः सत्पुपुरुषाः’ तत् सुभाषितं श्रावयतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पठितवती यत् ‘वृक्षाः सत्पुपुरुषाः’ तत् सुभाषितं श्रावयतु ।
तत् सुभाषितं श्रावयतु । अस्तुतु श्रीमन् ! (मुदिता सुभाषितं श्रावयति,
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तत् सुभाषितं श्रावयतु । अस्तुतु श्रीमन् ! (मुदिता सुभाषितं श्रावयति,
अस्तुतु श्रीमन् ! (मुदिता सुभाषितं श्रावयति, अन्ये छात्राः अपि गायन्ति) वृक्षाः सत्पुरुषाः इव
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अस्तुतु श्रीमन् ! (मुदिता सुभाषितं श्रावयति, अन्ये छात्राः अपि गायन्ति) वृक्षाः सत्पुरुषाः इव
(मुदिता सुभाषितं श्रावयति,
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(मुदिता सुभाषितं श्रावयति,
अन्ये छात्राः अपि गायन्ति) वृक्षाः सत्पुरुषाः इव
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अन्ये छात्राः अपि गायन्ति) वृक्षाः सत्पुरुषाः इव
वृक्षाः सत्पुरुषाः इव छायामन्यस्य कुर्वन्ति तितिष्ठठन्ति स्वयमातपे ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वृक्षाः सत्पुरुषाः इव छायामन्यस्य कुर्वन्ति तितिष्ठठन्ति स्वयमातपे ।
छायामन्यस्य कुर्वन्ति तितिष्ठठन्ति स्वयमातपे । फलान्यपि परार्थाय वृक्षाः सत्पुपुरुषा इव ॥ दशकूपसमा वापी दशवापीसमो ह्रदः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—छायामन्यस्य कुर्वन्ति तितिष्ठठन्ति स्वयमातपे । फलान्यपि परार्थाय वृक्षाः सत्पुपुरुषा इव ॥ दशकूपसमा वापी दशवापीसमो ह्रदः ।
फलान्यपि परार्थाय वृक्षाः सत्पुपुरुषा इव ॥
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—फलान्यपि परार्थाय वृक्षाः सत्पुपुरुषा इव ॥
दशकूपसमा वापी दशवापीसमो ह्रदः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—दशकूपसमा वापी दशवापीसमो ह्रदः ।
दशह्रदसमः पुत्रः दशपुत्रसमो द्रुमः ॥ पदच्छेछेदः – छायाम् अन्यस्य कुर्वन्ति तिष्ठन्ति स्वयम्
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—दशह्रदसमः पुत्रः दशपुत्रसमो द्रुमः ॥ पदच्छेछेदः – छायाम् अन्यस्य कुर्वन्ति तिष्ठन्ति स्वयम्
पदच्छेछेदः – छायाम् अन्यस्य कुर्वन्ति तिष्ठन्ति स्वयम् आतपे फलानि अपि परार्थाय वृक्षाः सत्पुपुरुषाः इव ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पदच्छेछेदः – छायाम् अन्यस्य कुर्वन्ति तिष्ठन्ति स्वयम् आतपे फलानि अपि परार्थाय वृक्षाः सत्पुपुरुषाः इव ।
आतपे फलानि अपि परार्थाय वृक्षाः सत्पुपुरुषाः इव । अन्वयः – (वृक्षाः) स्वयम् आतपे तिष्ठन्ति (किन्तु्तु) अन्यस्य छायां कुर्वन्ति, फलानि अपि परार्थाय (यच्छन्ति)
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—आतपे फलानि अपि परार्थाय वृक्षाः सत्पुपुरुषाः इव । अन्वयः – (वृक्षाः) स्वयम् आतपे तिष्ठन्ति (किन्तु्तु) अन्यस्य छायां कुर्वन्ति, फलानि अपि परार्थाय (यच्छन्ति)
अन्वयः – (वृक्षाः) स्वयम् आतपे तिष्ठन्ति (किन्तु्तु) अन्यस्य छायां कुर्वन्ति, फलानि अपि परार्थाय (यच्छन्ति) (अतः) वृक्षाः सत्पुपुरुषाः इव (सन्ति) । भावार्थः – वृक्षाः स्वयं सूर्यस्य आतपे तिष्ठन्ति किन्तु्तु अन्येषां
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अन्वयः – (वृक्षाः) स्वयम् आतपे तिष्ठन्ति (किन्तु्तु) अन्यस्य छायां कुर्वन्ति, फलानि अपि परार्थाय (यच्छन्ति) (अतः) वृक्षाः सत्पुपुरुषाः इव (सन्ति) । भावार्थः – वृक्षाः स्वयं सूर्यस्य आतपे तिष्ठन्ति किन्तु्तु अन्येषां
छायां कुर्वन्ति, फलानि अपि परार्थाय (यच्छन्ति)
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—छायां कुर्वन्ति, फलानि अपि परार्थाय (यच्छन्ति)
(अतः) वृक्षाः सत्पुपुरुषाः इव (सन्ति) । भावार्थः – वृक्षाः स्वयं सूर्यस्य आतपे तिष्ठन्ति किन्तु्तु अन्येषां
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(अतः) वृक्षाः सत्पुपुरुषाः इव (सन्ति) । भावार्थः – वृक्षाः स्वयं सूर्यस्य आतपे तिष्ठन्ति किन्तु्तु अन्येषां
भावार्थः – वृक्षाः स्वयं सूर्यस्य आतपे तिष्ठन्ति किन्तु्तु अन्येषां नां कृते छायां कुर्वन्ति, फलानि अपि स्वयं न
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—भावार्थः – वृक्षाः स्वयं सूर्यस्य आतपे तिष्ठन्ति किन्तु्तु अन्येषां नां कृते छायां कुर्वन्ति, फलानि अपि स्वयं न
नां कृते छायां कुर्वन्ति, फलानि अपि स्वयं न खादन्ति अपि तु अन्येभ्यः एव यच्छन्ति । सत्पुपुरुषाः इव सन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नां कृते छायां कुर्वन्ति, फलानि अपि स्वयं न खादन्ति अपि तु अन्येभ्यः एव यच्छन्ति । सत्पुपुरुषाः इव सन्ति ।
खादन्ति अपि तु अन्येभ्यः एव यच्छन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—खादन्ति अपि तु अन्येभ्यः एव यच्छन्ति ।
सत्पुपुरुषाः इव सन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सत्पुपुरुषाः इव सन्ति ।
यतः ये सज्जनाः भवन्ति, ते स्वयं कष्टानि सहित्वा अपि अन्येषां हितं कुर्वन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—यतः ये सज्जनाः भवन्ति, ते स्वयं कष्टानि सहित्वा अपि अन्येषां हितं कुर्वन्ति ।
कष्टानि सहित्वा अपि अन्येषां हितं कुर्वन्ति । पदच्छेछेदः – दशकूपसमा वापी दशवापीसमः ह्रदः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कष्टानि सहित्वा अपि अन्येषां हितं कुर्वन्ति । पदच्छेछेदः – दशकूपसमा वापी दशवापीसमः ह्रदः
पदच्छेछेदः – दशकूपसमा वापी दशवापीसमः ह्रदः दशह्रदसमः पुत्रः दशपुत्रसमः द्रुमः । अन्वयः – दशकूपसमा वापी (अस्ति), दशवापीसमः ह्रदः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पदच्छेछेदः – दशकूपसमा वापी दशवापीसमः ह्रदः दशह्रदसमः पुत्रः दशपुत्रसमः द्रुमः । अन्वयः – दशकूपसमा वापी (अस्ति), दशवापीसमः ह्रदः
दशह्रदसमः पुत्रः दशपुत्रसमः द्रुमः । अन्वयः – दशकूपसमा वापी (अस्ति), दशवापीसमः ह्रदः (अस्ति), दशह्रदसमः पुत्रः (अस्ति), दशपुत्रसमः द्रुमः भावार्थः – दशकूपैः समाना एका वापी भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—दशह्रदसमः पुत्रः दशपुत्रसमः द्रुमः । अन्वयः – दशकूपसमा वापी (अस्ति), दशवापीसमः ह्रदः (अस्ति), दशह्रदसमः पुत्रः (अस्ति), दशपुत्रसमः द्रुमः भावार्थः – दशकूपैः समाना एका वापी भवति ।
अन्वयः – दशकूपसमा वापी (अस्ति), दशवापीसमः ह्रदः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अन्वयः – दशकूपसमा वापी (अस्ति), दशवापीसमः ह्रदः
(अस्ति), दशह्रदसमः पुत्रः (अस्ति), दशपुत्रसमः द्रुमः भावार्थः – दशकूपैः समाना एका वापी भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(अस्ति), दशह्रदसमः पुत्रः (अस्ति), दशपुत्रसमः द्रुमः भावार्थः – दशकूपैः समाना एका वापी भवति ।
भावार्थः – दशकूपैः समाना एका वापी भवति । दशवापीसमानः एक ह्रदः भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—भावार्थः – दशकूपैः समाना एका वापी भवति । दशवापीसमानः एक ह्रदः भवति ।
दशवापीसमानः एक ह्रदः भवति । दशह्रदैः समानः एकः/ एका पुत्रः/पुत्री भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—दशवापीसमानः एक ह्रदः भवति । दशह्रदैः समानः एकः/ एका पुत्रः/पुत्री भवति ।
एका पुत्रः/पुत्री भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एका पुत्रः/पुत्री भवति ।
तथैव दशसन्तानैः समानः एकः वृक्षः मूल्यवान् भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तथैव दशसन्तानैः समानः एकः वृक्षः मूल्यवान् भवति ।
वृक्षः मूल्यवान् भवति । अर्थाात् एकः वृक्षः सर्वाधिकः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वृक्षः मूल्यवान् भवति । अर्थाात् एकः वृक्षः सर्वाधिकः
अर्थाात् एकः वृक्षः सर्वाधिकः अतः सर्वे वृक्षारोपणं कुर्वन्तु । पदच्छेछेदः – अहो !
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अर्थाात् एकः वृक्षः सर्वाधिकः अतः सर्वे वृक्षारोपणं कुर्वन्तु । पदच्छेछेदः – अहो !
अतः सर्वे वृक्षारोपणं कुर्वन्तु । पदच्छेछेदः – अहो ! एषाम् वरम् जन्म्म सर्वप्राणि-उपजीवनम् सुजनस्य इव येषाम् वै विमुखाः यान्ति न अर्थिनः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अतः सर्वे वृक्षारोपणं कुर्वन्तु । पदच्छेछेदः – अहो ! एषाम् वरम् जन्म्म सर्वप्राणि-उपजीवनम् सुजनस्य इव येषाम् वै विमुखाः यान्ति न अर्थिनः ।
एषाम् वरम् जन्म्म सर्वप्राणि-उपजीवनम् सुजनस्य इव येषाम् वै विमुखाः यान्ति न अर्थिनः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एषाम् वरम् जन्म्म सर्वप्राणि-उपजीवनम् सुजनस्य इव येषाम् वै विमुखाः यान्ति न अर्थिनः ।
सुजनस्य इव येषाम् वै विमुखाः यान्ति न अर्थिनः । एषां सर्वप्राण्युपजीवनं जन्म्म वरम् (अस्ति) ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सुजनस्य इव येषाम् वै विमुखाः यान्ति न अर्थिनः । एषां सर्वप्राण्युपजीवनं जन्म्म वरम् (अस्ति) ।
एषां सर्वप्राण्युपजीवनं जन्म्म वरम् (अस्ति) । सुजनस्य इव येषाम् अर्थिनः विमुखाः न यान्ति । भावार्थः – श्रीकृष्णः युधिष्ठिरं वदति - हे युधिष्ठिर !
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एषां सर्वप्राण्युपजीवनं जन्म्म वरम् (अस्ति) । सुजनस्य इव येषाम् अर्थिनः विमुखाः न यान्ति । भावार्थः – श्रीकृष्णः युधिष्ठिरं वदति - हे युधिष्ठिर !
सुजनस्य इव येषाम् अर्थिनः विमुखाः न यान्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सुजनस्य इव येषाम् अर्थिनः विमुखाः न यान्ति ।
भावार्थः – श्रीकृष्णः युधिष्ठिरं वदति - हे युधिष्ठिर !
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—भावार्थः – श्रीकृष्णः युधिष्ठिरं वदति - हे युधिष्ठिर !
एतेषां वृक्षाणां जन्म्म श्रेष्ठठम् अस्ति, यतः एतेषां जन्म्म सर्वेषां जीवानाम् उपकाराय भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एतेषां वृक्षाणां जन्म्म श्रेष्ठठम् अस्ति, यतः एतेषां जन्म्म सर्वेषां जीवानाम् उपकाराय भवति ।
जीवानाम् उपकाराय भवति । यथा सज्जनेभ्यः जनानां
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—जीवानाम् उपकाराय भवति । यथा सज्जनेभ्यः जनानां
यथा सज्जनेभ्यः जनानां निराशा न भवति तथैव वृक्षाणां समीपे आगत्य अर्थिनां जनानां निराशा न भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—यथा सज्जनेभ्यः जनानां निराशा न भवति तथैव वृक्षाणां समीपे आगत्य अर्थिनां जनानां निराशा न भवति ।
निराशा न भवति तथैव वृक्षाणां समीपे आगत्य अर्थिनां जनानां निराशा न भवति । तेषाम् आशानुरूपं वृक्षाः तेभ्यः फलानि पुष्पाणि छायां च यच्छन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—निराशा न भवति तथैव वृक्षाणां समीपे आगत्य अर्थिनां जनानां निराशा न भवति । तेषाम् आशानुरूपं वृक्षाः तेभ्यः फलानि पुष्पाणि छायां च यच्छन्ति ।
जनानां निराशा न भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—जनानां निराशा न भवति ।
तेषाम् आशानुरूपं वृक्षाः तेभ्यः फलानि पुष्पाणि छायां च यच्छन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तेषाम् आशानुरूपं वृक्षाः तेभ्यः फलानि पुष्पाणि छायां च यच्छन्ति ।
फलानि पुष्पाणि छायां च यच्छन्ति । पदच्छेछेदः – परोपकाराय फलन्ति वृक्षाः परोपकाराय
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—फलानि पुष्पाणि छायां च यच्छन्ति । पदच्छेछेदः – परोपकाराय फलन्ति वृक्षाः परोपकाराय
पदच्छेछेदः – परोपकाराय फलन्ति वृक्षाः परोपकाराय वहन्ति नद्यः परोपकाराय दुहन्ति गावः परोपकारार्थम् इदम् शरीरम् ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पदच्छेछेदः – परोपकाराय फलन्ति वृक्षाः परोपकाराय वहन्ति नद्यः परोपकाराय दुहन्ति गावः परोपकारार्थम् इदम् शरीरम् ।
वहन्ति नद्यः परोपकाराय दुहन्ति गावः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वहन्ति नद्यः परोपकाराय दुहन्ति गावः
परोपकारार्थम् इदम् शरीरम् ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—परोपकारार्थम् इदम् शरीरम् ।
अन्वयः – वृक्षाः परोपकाराय फलन्ति, नद्यः परोपकाराय वहन्ति, गावः परोपकाराय दुहन्ति, परोपकारार्थम्
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अन्वयः – वृक्षाः परोपकाराय फलन्ति, नद्यः परोपकाराय वहन्ति, गावः परोपकाराय दुहन्ति, परोपकारार्थम्
वहन्ति, गावः परोपकाराय दुहन्ति, परोपकारार्थम् (एव) इदं शरीरम् (अस्ति) ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वहन्ति, गावः परोपकाराय दुहन्ति, परोपकारार्थम् (एव) इदं शरीरम् (अस्ति) ।
(एव) इदं शरीरम् (अस्ति) । भावार्थः – वृक्षस्य फलानि अन्ये खादन्ति, न तु वृक्षः नदीनां जलस्य उपयोगम् अपि अन्ये
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(एव) इदं शरीरम् (अस्ति) । भावार्थः – वृक्षस्य फलानि अन्ये खादन्ति, न तु वृक्षः नदीनां जलस्य उपयोगम् अपि अन्ये
भावार्थः – वृक्षस्य फलानि अन्ये खादन्ति, न तु वृक्षः नदीनां जलस्य उपयोगम् अपि अन्ये गावः अपि अन्येषां कृते एव दुग्धं यच्छन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—भावार्थः – वृक्षस्य फलानि अन्ये खादन्ति, न तु वृक्षः नदीनां जलस्य उपयोगम् अपि अन्ये गावः अपि अन्येषां कृते एव दुग्धं यच्छन्ति ।
नदीनां जलस्य उपयोगम् अपि अन्ये
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नदीनां जलस्य उपयोगम् अपि अन्ये
गावः अपि अन्येषां कृते एव दुग्धं यच्छन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—गावः अपि अन्येषां कृते एव दुग्धं यच्छन्ति ।
दुग्धं यच्छन्ति । एवमेव अस्माकं जीवनम् अपि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—दुग्धं यच्छन्ति । एवमेव अस्माकं जीवनम् अपि
एवमेव अस्माकं जीवनम् अपि अन्येषाम् उपकाराय भवतु । अहो एषां वरं जन्मम सर्वप्रााण्युयुपजीवनम् ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एवमेव अस्माकं जीवनम् अपि अन्येषाम् उपकाराय भवतु । अहो एषां वरं जन्मम सर्वप्रााण्युयुपजीवनम् ।
अन्येषाम् उपकाराय भवतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अन्येषाम् उपकाराय भवतु ।
अहो एषां वरं जन्मम सर्वप्रााण्युयुपजीवनम् ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अहो एषां वरं जन्मम सर्वप्रााण्युयुपजीवनम् ।
सुजनस्येव येषां वै विमुखा यान्ति नार्थिनः ॥ परोपकाराय फलन्ति वृक्षाः परोपकाराय वहन्ति नद्यः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सुजनस्येव येषां वै विमुखा यान्ति नार्थिनः ॥ परोपकाराय फलन्ति वृक्षाः परोपकाराय वहन्ति नद्यः ।
परोपकाराय फलन्ति वृक्षाः परोपकाराय वहन्ति नद्यः । परोपकाराय दुहन्ति गावः परोपकारार्थमिदं शरीरम् ॥
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—परोपकाराय फलन्ति वृक्षाः परोपकाराय वहन्ति नद्यः । परोपकाराय दुहन्ति गावः परोपकारार्थमिदं शरीरम् ॥
परोपकाराय दुहन्ति गावः परोपकारार्थमिदं शरीरम् ॥ पिबन्ति नद्यः स्वयमेव नाम्भःभः स्वयं न खादन्ति फलानि वृक्षाः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—परोपकाराय दुहन्ति गावः परोपकारार्थमिदं शरीरम् ॥ पिबन्ति नद्यः स्वयमेव नाम्भःभः स्वयं न खादन्ति फलानि वृक्षाः ।
पिबन्ति नद्यः स्वयमेव नाम्भःभः स्वयं न खादन्ति फलानि वृक्षाः । नादन्ति सस्यंयं खलु वारिवाहाः परोपकाराय सतां विभूतयः ॥
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पिबन्ति नद्यः स्वयमेव नाम्भःभः स्वयं न खादन्ति फलानि वृक्षाः । नादन्ति सस्यंयं खलु वारिवाहाः परोपकाराय सतां विभूतयः ॥
स्वयं न खादन्ति फलानि वृक्षाः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्वयं न खादन्ति फलानि वृक्षाः ।
नादन्ति सस्यंयं खलु वारिवाहाः परोपकाराय सतां विभूतयः ॥
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नादन्ति सस्यंयं खलु वारिवाहाः परोपकाराय सतां विभूतयः ॥
परोपकाराय सतां विभूतयः ॥ पदच्छेछेदः – पुष्पप-पत्र-फल-छाया-मूल-वल्ककल-दारुभिः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—परोपकाराय सतां विभूतयः ॥ पदच्छेछेदः – पुष्पप-पत्र-फल-छाया-मूल-वल्ककल-दारुभिः
पदच्छेछेदः – पुष्पप-पत्र-फल-छाया-मूल-वल्ककल-दारुभिः धन्याः महीरुहाः येषाम् विमुखाः यान्ति न अन्वयः – येषां पुष्पप-पत्र-फल-छाया-मूल-वल्ककल-दारुभिः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पदच्छेछेदः – पुष्पप-पत्र-फल-छाया-मूल-वल्ककल-दारुभिः धन्याः महीरुहाः येषाम् विमुखाः यान्ति न अन्वयः – येषां पुष्पप-पत्र-फल-छाया-मूल-वल्ककल-दारुभिः
धन्याः महीरुहाः येषाम् विमुखाः यान्ति न
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—धन्याः महीरुहाः येषाम् विमुखाः यान्ति न
अन्वयः – येषां पुष्पप-पत्र-फल-छाया-मूल-वल्ककल-दारुभिः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अन्वयः – येषां पुष्पप-पत्र-फल-छाया-मूल-वल्ककल-दारुभिः
अर्थिनः विमुखाः न यान्ति (ते) महीरुहाः धन्याः भावार्थः – प्राणि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अर्थिनः विमुखाः न यान्ति (ते) महीरुहाः धन्याः भावार्थः – प्राणि
भावार्थः – प्राणि नः वृक्षात् पुष्पाणि, पत्राणि, फलानि, छायां,
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—भावार्थः – प्राणि नः वृक्षात् पुष्पाणि, पत्राणि, फलानि, छायां,
नः वृक्षात् पुष्पाणि, पत्राणि, फलानि, छायां, मूलानि, वल्ककलानि काष्ठानि च प्राप्नुनुवन्ति । वृक्षाणां पाश्वर्े यत् किमपि अस्ति तत् सर्वम् अपि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नः वृक्षात् पुष्पाणि, पत्राणि, फलानि, छायां, मूलानि, वल्ककलानि काष्ठानि च प्राप्नुनुवन्ति । वृक्षाणां पाश्वर्े यत् किमपि अस्ति तत् सर्वम् अपि
मूलानि, वल्ककलानि काष्ठानि च प्राप्नुनुवन्ति । वृक्षाणां पाश्वर्े यत् किमपि अस्ति तत् सर्वम् अपि नां कृते एव अस्ति । वृक्षाः कदापि याचकान्
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मूलानि, वल्ककलानि काष्ठानि च प्राप्नुनुवन्ति । वृक्षाणां पाश्वर्े यत् किमपि अस्ति तत् सर्वम् अपि नां कृते एव अस्ति । वृक्षाः कदापि याचकान्
वृक्षाणां पाश्वर्े यत् किमपि अस्ति तत् सर्वम् अपि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वृक्षाणां पाश्वर्े यत् किमपि अस्ति तत् सर्वम् अपि
नां कृते एव अस्ति । वृक्षाः कदापि याचकान्
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नां कृते एव अस्ति । वृक्षाः कदापि याचकान्
वृक्षाः कदापि याचकान् निराशान् न कुर्वन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वृक्षाः कदापि याचकान् निराशान् न कुर्वन्ति ।
निराशान् न कुर्वन्ति । अतः वृक्षाः धन्याः सन्ति । पदच्छेछेदः – पिबन्ति नद्यः स्वयम् एव न अम्भः, स्वयम्
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—निराशान् न कुर्वन्ति । अतः वृक्षाः धन्याः सन्ति । पदच्छेछेदः – पिबन्ति नद्यः स्वयम् एव न अम्भः, स्वयम्
अतः वृक्षाः धन्याः सन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अतः वृक्षाः धन्याः सन्ति ।
पदच्छेछेदः – पिबन्ति नद्यः स्वयम् एव न अम्भः, स्वयम्
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पदच्छेछेदः – पिबन्ति नद्यः स्वयम् एव न अम्भः, स्वयम्
न खादन्ति फलानि वृक्षाः । न अदन्ति सस्यम् खलु
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न खादन्ति फलानि वृक्षाः । न अदन्ति सस्यम् खलु
न अदन्ति सस्यम् खलु वारिवाहाः, परोपकाराय सताम् विभूतयः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न अदन्ति सस्यम् खलु वारिवाहाः, परोपकाराय सताम् विभूतयः ।
वारिवाहाः, परोपकाराय सताम् विभूतयः । अन्वयः – नद्यः अम्भः स्वयम् एव न पिबन्ति । वृक्षाः अपि फलानि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वारिवाहाः, परोपकाराय सताम् विभूतयः । अन्वयः – नद्यः अम्भः स्वयम् एव न पिबन्ति । वृक्षाः अपि फलानि
अन्वयः – नद्यः अम्भः स्वयम् एव न पिबन्ति । वृक्षाः अपि फलानि स्वयं न खादन्ति । वारिवाहाः (अपि) सस्यं न अदन्ति खलु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अन्वयः – नद्यः अम्भः स्वयम् एव न पिबन्ति । वृक्षाः अपि फलानि स्वयं न खादन्ति । वारिवाहाः (अपि) सस्यं न अदन्ति खलु ।
स्वयं न खादन्ति । वारिवाहाः (अपि) सस्यं न अदन्ति खलु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्वयं न खादन्ति । वारिवाहाः (अपि) सस्यं न अदन्ति खलु ।
वारिवाहाः (अपि) सस्यं न अदन्ति खलु । (यतः) सतां विभूतयः परोपकाराय (भवन्ति) ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वारिवाहाः (अपि) सस्यं न अदन्ति खलु । (यतः) सतां विभूतयः परोपकाराय (भवन्ति) ।
(यतः) सतां विभूतयः परोपकाराय (भवन्ति) । भावार्थः – नद्यः स्वीयं जलं स्वयं न पिबन्ति अपितु अन्येषाम् उपयोगाय यच्छन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(यतः) सतां विभूतयः परोपकाराय (भवन्ति) । भावार्थः – नद्यः स्वीयं जलं स्वयं न पिबन्ति अपितु अन्येषाम् उपयोगाय यच्छन्ति ।