12. आज्ञार्थकाः क्रियापदाः · Class 6 Sanskrit
Practise 95 short and long answer questions on पाठ्यपुस्तकाधारित प्रश्नोत्तर from 12. आज्ञार्थकाः क्रियापदाः. Try writing your own answer first, then tap the question to compare it with the model answer and read the explanation behind it.
कथय किं कार्यं करवाणि ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कथय किं कार्यं करवाणि ?
– अद्य तव तातः कार्यालयात् विलम्बेन आगमिष्यति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—– अद्य तव तातः कार्यालयात् विलम्बेन आगमिष्यति ।
त्वम् आपणं गच्छ । वस्तूनां नामावली अपि अत्र अस्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—त्वम् आपणं गच्छ । वस्तूनां नामावली अपि अत्र अस्ति ।
वस्तूनां नामावली अपि अत्र अस्ति । स्यूूतं ददातु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वस्तूनां नामावली अपि अत्र अस्ति । स्यूूतं ददातु ।
स्यूूतं ददातु । वस्तूनां नामावलीम् अहं स्वीवीकरोमि ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्यूूतं ददातु । वस्तूनां नामावलीम् अहं स्वीवीकरोमि ।
वस्तूनां नामावलीम् अहं स्वीवीकरोमि । इतोऽपि एकं वस्तुतु स्वीवीकरवाणि ? – चाकलेहम् इच्छति खलु वत्स !
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वस्तूनां नामावलीम् अहं स्वीवीकरोमि । इतोऽपि एकं वस्तुतु स्वीवीकरवाणि ? – चाकलेहम् इच्छति खलु वत्स !
इतोऽपि एकं वस्तुतु स्वीवीकरवाणि ? – चाकलेहम् इच्छति खलु वत्स !
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—इतोऽपि एकं वस्तुतु स्वीवीकरवाणि ? – चाकलेहम् इच्छति खलु वत्स !
– चाकलेहम् इच्छति खलु वत्स ! जानातु, अधिकं चाकलेह-खादनं
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—– चाकलेहम् इच्छति खलु वत्स ! जानातु, अधिकं चाकलेह-खादनं
जानातु, अधिकं चाकलेह-खादनं स्वावास्थ्यायाय हानिकरं भवति । – केवलम् अद्य एव स्वीवीकरोमि ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—जानातु, अधिकं चाकलेह-खादनं स्वावास्थ्यायाय हानिकरं भवति । – केवलम् अद्य एव स्वीवीकरोमि ।
स्वावास्थ्यायाय हानिकरं भवति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्वावास्थ्यायाय हानिकरं भवति ।
– केवलम् अद्य एव स्वीवीकरोमि ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—– केवलम् अद्य एव स्वीवीकरोमि ।
मार्गे यानानां गतिं पश्यतु । अनन्ततरं सावधानं पारं गच्छतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मार्गे यानानां गतिं पश्यतु । अनन्ततरं सावधानं पारं गच्छतु ।
अनन्ततरं सावधानं पारं गच्छतु । राकेशः विपणिं गच्छति
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अनन्ततरं सावधानं पारं गच्छतु । राकेशः विपणिं गच्छति
राकेशः विपणिं गच्छति त्वम् आपणं गच्छ कृपया एतां नामावलीं पश्यतु, वस्तूनि च ददातु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—राकेशः विपणिं गच्छति त्वम् आपणं गच्छ कृपया एतां नामावलीं पश्यतु, वस्तूनि च ददातु ।
त्वम् आपणं गच्छ कृपया एतां नामावलीं पश्यतु, वस्तूनि च ददातु । आपणिकः – पश्यामि । मुद्गः – अर्धकिलोमितः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—त्वम् आपणं गच्छ कृपया एतां नामावलीं पश्यतु, वस्तूनि च ददातु । आपणिकः – पश्यामि । मुद्गः – अर्धकिलोमितः
कृपया एतां नामावलीं पश्यतु, वस्तूनि च ददातु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कृपया एतां नामावलीं पश्यतु, वस्तूनि च ददातु ।
आपणिकः – पश्यामि । मुद्गः – अर्धकिलोमितः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—आपणिकः – पश्यामि । मुद्गः – अर्धकिलोमितः
मुद्गः – अर्धकिलोमितः गुडः – एककिलोमितः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मुद्गः – अर्धकिलोमितः गुडः – एककिलोमितः
गुडः – एककिलोमितः द्विदलम् – एककिलोमितम् सर्षपः – पादकिलोमितः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—गुडः – एककिलोमितः द्विदलम् – एककिलोमितम् सर्षपः – पादकिलोमितः
द्विदलम् – एककिलोमितम्
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—द्विदलम् – एककिलोमितम्
सर्षपः – पादकिलोमितः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सर्षपः – पादकिलोमितः
सर्वं सिद्धम् अस्ति । स्यूूतं ददातु, तत्र स्थाापयामि ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सर्वं सिद्धम् अस्ति । स्यूूतं ददातु, तत्र स्थाापयामि ।
स्यूूतं ददातु, तत्र स्थाापयामि । – अस्तुतु, कति रूप्यकाणि यच्छाानि ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्यूूतं ददातु, तत्र स्थाापयामि । – अस्तुतु, कति रूप्यकाणि यच्छाानि ?
– अस्तुतु, कति रूप्यकाणि यच्छाानि ? आपणिकः – चत्वावारि शतानि षष्टिं (४६०) च रूप्यकाणि ददातु । नीलवर्णा लेखनी अस्ति किम् ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—– अस्तुतु, कति रूप्यकाणि यच्छाानि ? आपणिकः – चत्वावारि शतानि षष्टिं (४६०) च रूप्यकाणि ददातु । नीलवर्णा लेखनी अस्ति किम् ?
आपणिकः – चत्वावारि शतानि षष्टिं (४६०) च रूप्यकाणि ददातु । नीलवर्णा लेखनी अस्ति किम् ? आपणिकः – आम्, अस्ति । – एकं चाकलेहम् एकां लेखनीं च ददातु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—आपणिकः – चत्वावारि शतानि षष्टिं (४६०) च रूप्यकाणि ददातु । नीलवर्णा लेखनी अस्ति किम् ? आपणिकः – आम्, अस्ति । – एकं चाकलेहम् एकां लेखनीं च ददातु ।
नीलवर्णा लेखनी अस्ति किम् ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नीलवर्णा लेखनी अस्ति किम् ?
आपणिकः – आम्, अस्ति । – एकं चाकलेहम् एकां लेखनीं च ददातु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—आपणिकः – आम्, अस्ति । – एकं चाकलेहम् एकां लेखनीं च ददातु ।
– एकं चाकलेहम् एकां लेखनीं च ददातु । तस्य य मूूल्यम् अपि योजयतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—– एकं चाकलेहम् एकां लेखनीं च ददातु । तस्य य मूूल्यम् अपि योजयतु ।
तस्य य मूूल्यम् अपि योजयतु । आपणिकः – अस्तु । लेखन्याः विंशतिं रूप्यकाणि चाकलेहस्य य दश रूप्यकाणि च योजयामि ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तस्य य मूूल्यम् अपि योजयतु । आपणिकः – अस्तु । लेखन्याः विंशतिं रूप्यकाणि चाकलेहस्य य दश रूप्यकाणि च योजयामि ।
लेखन्याः विंशतिं रूप्यकाणि चाकलेहस्य य दश रूप्यकाणि च योजयामि ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—लेखन्याः विंशतिं रूप्यकाणि चाकलेहस्य य दश रूप्यकाणि च योजयामि ।
आहत्य य नवत्यधिकानि चत्वावारि शतानि (४९०) रूप्यकाणि ददातु । – आम् , पञ्च च शतानि (५००) रुप्यकाणि सन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—आहत्य य नवत्यधिकानि चत्वावारि शतानि (४९०) रूप्यकाणि ददातु । – आम् , पञ्च च शतानि (५००) रुप्यकाणि सन्ति ।
– आम् , पञ्च च शतानि (५००) रुप्यकाणि सन्ति । स्वीवीकरोतु, अवशिष्टं च ददातु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—– आम् , पञ्च च शतानि (५००) रुप्यकाणि सन्ति । स्वीवीकरोतु, अवशिष्टं च ददातु ।
स्वीवीकरोतु, अवशिष्टं च ददातु । आपणिकः – सर्वं स्यूूते स्थापितम् अस्ति । दश (१०) रुप्यकाणि अवशिष्टानि, स्वीवीकरोतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—स्वीवीकरोतु, अवशिष्टं च ददातु । आपणिकः – सर्वं स्यूूते स्थापितम् अस्ति । दश (१०) रुप्यकाणि अवशिष्टानि, स्वीवीकरोतु ।
आपणिकः – सर्वं स्यूूते स्थापितम् अस्ति । दश (१०) रुप्यकाणि अवशिष्टानि, स्वीवीकरोतु । आपणिकः – पुनरपि आगच्छतु । यूूयम् उत्तिष्ठत ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—आपणिकः – सर्वं स्यूूते स्थापितम् अस्ति । दश (१०) रुप्यकाणि अवशिष्टानि, स्वीवीकरोतु । आपणिकः – पुनरपि आगच्छतु । यूूयम् उत्तिष्ठत ।
दश (१०) रुप्यकाणि अवशिष्टानि, स्वीवीकरोतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—दश (१०) रुप्यकाणि अवशिष्टानि, स्वीवीकरोतु ।
आपणिकः – पुनरपि आगच्छतु । यूूयम् उत्तिष्ठत ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—आपणिकः – पुनरपि आगच्छतु । यूूयम् उत्तिष्ठत ।
यूूयम् उत्तिष्ठत । भवन्तः तः खादन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—यूूयम् उत्तिष्ठत । भवन्तः तः खादन्तु ।
भवन्तः तः खादन्तु । अहं संशयं पृच्छानि । पठन्तु अवगच्छन्तु
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—भवन्तः तः खादन्तु । अहं संशयं पृच्छानि । पठन्तु अवगच्छन्तु
अहं संशयं पृच्छानि ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अहं संशयं पृच्छानि ।
मातृभााषयाा अर्थं लिखन्तु वस्तुतु-विक्रय-केन्द्रम् बब
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मातृभााषयाा अर्थं लिखन्तु वस्तुतु-विक्रय-केन्द्रम् बब
वस्तुतु-विक्रय-केन्द्रम् बब वयं शब्दाार्थान् जाानीमः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वस्तुतु-विक्रय-केन्द्रम् बब वयं शब्दाार्थान् जाानीमः
वयं शब्दाार्थान् जाानीमः अत्र स्थूूलाक्षरैः लिखितानि पदानि पश्यन्तु । एतानि क्रियापदानि लोट्लकारे आज्ञा ा / प्रार्थना इति अर्थयोः सन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वयं शब्दाार्थान् जाानीमः अत्र स्थूूलाक्षरैः लिखितानि पदानि पश्यन्तु । एतानि क्रियापदानि लोट्लकारे आज्ञा ा / प्रार्थना इति अर्थयोः सन्ति ।
अत्र स्थूूलाक्षरैः लिखितानि पदानि पश्यन्तु । एतानि क्रियापदानि लोट्लकारे आज्ञा ा / प्रार्थना इति अर्थयोः सन्ति । लोट्लकारः क्रियायाः भावसूूचकः ( ) भवति । तस्य य रूपाणि पश्यन्तुतु—
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अत्र स्थूूलाक्षरैः लिखितानि पदानि पश्यन्तु । एतानि क्रियापदानि लोट्लकारे आज्ञा ा / प्रार्थना इति अर्थयोः सन्ति । लोट्लकारः क्रियायाः भावसूूचकः ( ) भवति । तस्य य रूपाणि पश्यन्तुतु—
एतानि क्रियापदानि लोट्लकारे आज्ञा ा / प्रार्थना इति अर्थयोः सन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एतानि क्रियापदानि लोट्लकारे आज्ञा ा / प्रार्थना इति अर्थयोः सन्ति ।
लोट्लकारः क्रियायाः भावसूूचकः ( ) भवति । तस्य य रूपाणि पश्यन्तुतु—
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—लोट्लकारः क्रियायाः भावसूूचकः ( ) भवति । तस्य य रूपाणि पश्यन्तुतु—
तस्य य रूपाणि पश्यन्तुतु— पठ् - धातुतुः (लोट्लकाारः)
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तस्य य रूपाणि पश्यन्तुतु— पठ् - धातुतुः (लोट्लकाारः)
पठ् - धातुतुः (लोट्लकाारः) ( ) वयम् अभ्याासं कुर्मः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पठ् - धातुतुः (लोट्लकाारः) ( ) वयम् अभ्याासं कुर्मः
वयम् अभ्याासं कुर्मः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वयम् अभ्याासं कुर्मः
पूर्वपृष्ठठस्य कोष्ठठके दत्तानि रूपााणि दृष्ट्वाा रिक्तस्थाानानि पूरयन्तु — निम्नलिखितेषु सुभाषितेषु लोट्लकाारस्य क्रियाापदानि चित्वाा लिखन्तु —
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पूर्वपृष्ठठस्य कोष्ठठके दत्तानि रूपााणि दृष्ट्वाा रिक्तस्थाानानि पूरयन्तु — निम्नलिखितेषु सुभाषितेषु लोट्लकाारस्य क्रियाापदानि चित्वाा लिखन्तु —
निम्नलिखितेषु सुभाषितेषु लोट्लकाारस्य क्रियाापदानि चित्वाा लिखन्तु — (क) काले वर्षतुतु पर्जन्यःयः पृथिवी सस्यशालिनी ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—निम्नलिखितेषु सुभाषितेषु लोट्लकाारस्य क्रियाापदानि चित्वाा लिखन्तु — (क) काले वर्षतुतु पर्जन्यःयः पृथिवी सस्यशालिनी ।
(क) काले वर्षतुतु पर्जन्यःयः पृथिवी सस्यशालिनी । देशोऽयं क्षोोभरहितः सज्जजनााः सन्तु निर्भयााः ॥ मेघाः उचिते समये वर्षन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(क) काले वर्षतुतु पर्जन्यःयः पृथिवी सस्यशालिनी । देशोऽयं क्षोोभरहितः सज्जजनााः सन्तु निर्भयााः ॥ मेघाः उचिते समये वर्षन्तु ।
देशोऽयं क्षोोभरहितः सज्जजनााः सन्तु निर्भयााः ॥ मेघाः उचिते समये वर्षन्तु । तेन भूमिः सस्यैः समृद्धा पूर्णा ा च भवतु । एषः देशः शान्तः तः भवतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—देशोऽयं क्षोोभरहितः सज्जजनााः सन्तु निर्भयााः ॥ मेघाः उचिते समये वर्षन्तु । तेन भूमिः सस्यैः समृद्धा पूर्णा ा च भवतु । एषः देशः शान्तः तः भवतु ।
मेघाः उचिते समये वर्षन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मेघाः उचिते समये वर्षन्तु ।
तेन भूमिः सस्यैः समृद्धा पूर्णा ा च भवतु । एषः देशः शान्तः तः भवतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तेन भूमिः सस्यैः समृद्धा पूर्णा ा च भवतु । एषः देशः शान्तः तः भवतु ।
एषः देशः शान्तः तः भवतु । सर्वे सज्जजनाः भयं विना जीवनं यापयन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एषः देशः शान्तः तः भवतु । सर्वे सज्जजनाः भयं विना जीवनं यापयन्तु ।
सर्वे सज्जजनाः भयं विना जीवनं यापयन्तु । (एवं परमेश्वरं प्रति प्रार्थना अस्ति ।) (ख) सर्वे भवन्तु सुखिनः सर्वे सन्तु निराामयााः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सर्वे सज्जजनाः भयं विना जीवनं यापयन्तु । (एवं परमेश्वरं प्रति प्रार्थना अस्ति ।) (ख) सर्वे भवन्तु सुखिनः सर्वे सन्तु निराामयााः ।
(एवं परमेश्वरं प्रति प्रार्थना अस्ति ।)
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(एवं परमेश्वरं प्रति प्रार्थना अस्ति ।)
(ख) सर्वे भवन्तु सुखिनः सर्वे सन्तु निराामयााः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ख) सर्वे भवन्तु सुखिनः सर्वे सन्तु निराामयााः ।
सर्वे भद्रााणि पश्यन्तु माा कश्चिद् दुःखभााग्भभवेत् ॥ सर्वे े जनाः सुखेन तिष्ठन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सर्वे भद्रााणि पश्यन्तु माा कश्चिद् दुःखभााग्भभवेत् ॥ सर्वे े जनाः सुखेन तिष्ठन्तु ।
सर्वे े जनाः सुखेन तिष्ठन्तु । सर्वे े नीरोगाः भवन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सर्वे े जनाः सुखेन तिष्ठन्तु । सर्वे े नीरोगाः भवन्तु ।
सर्वे े नीरोगाः भवन्तु । सर्वे े शुभम् एव पश्यन्तु । कस्यापि कृते दुःखस्य य अनुभवः न भवतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सर्वे े नीरोगाः भवन्तु । सर्वे े शुभम् एव पश्यन्तु । कस्यापि कृते दुःखस्य य अनुभवः न भवतु ।
सर्वे े शुभम् एव पश्यन्तु । कस्यापि कृते दुःखस्य य अनुभवः न भवतु । (ग) इमा आपः शिवाः सन्तु शुभाः स्वच्छााश्च निर्मलाः । पावनाः शीतलाः सन्तु पूताः सूर्यस्य रश्मिभिः ॥
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सर्वे े शुभम् एव पश्यन्तु । कस्यापि कृते दुःखस्य य अनुभवः न भवतु । (ग) इमा आपः शिवाः सन्तु शुभाः स्वच्छााश्च निर्मलाः । पावनाः शीतलाः सन्तु पूताः सूर्यस्य रश्मिभिः ॥
कस्यापि कृते दुःखस्य य अनुभवः न भवतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कस्यापि कृते दुःखस्य य अनुभवः न भवतु ।
(ग) इमा आपः शिवाः सन्तु शुभाः स्वच्छााश्च निर्मलाः । पावनाः शीतलाः सन्तु पूताः सूर्यस्य रश्मिभिः ॥
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ग) इमा आपः शिवाः सन्तु शुभाः स्वच्छााश्च निर्मलाः । पावनाः शीतलाः सन्तु पूताः सूर्यस्य रश्मिभिः ॥
पावनाः शीतलाः सन्तु पूताः सूर्यस्य रश्मिभिः ॥ जलं सर्वेषां कृते मङ्गलमयं मालिन्यरहितं शुद्धं ं च भवतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पावनाः शीतलाः सन्तु पूताः सूर्यस्य रश्मिभिः ॥ जलं सर्वेषां कृते मङ्गलमयं मालिन्यरहितं शुद्धं ं च भवतु ।
जलं सर्वेषां कृते मङ्गलमयं मालिन्यरहितं शुद्धं ं च भवतु । जलं पवित्रं ं शीतलं जलं सूर्यस्य य प्रकाशस्य य स्पर्शेेन पवित्रं ं भवतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—जलं सर्वेषां कृते मङ्गलमयं मालिन्यरहितं शुद्धं ं च भवतु । जलं पवित्रं ं शीतलं जलं सूर्यस्य य प्रकाशस्य य स्पर्शेेन पवित्रं ं भवतु ।
जलं सूर्यस्य य प्रकाशस्य य स्पर्शेेन पवित्रं ं भवतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—जलं सूर्यस्य य प्रकाशस्य य स्पर्शेेन पवित्रं ं भवतु ।
(घ) निन्दन्तु नीतिनिपुणा यदि वा स्तुवन्तु लक्ष्मीः मीः समाविशतु तु गच्छतु तु वा यथेष्टम् ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(घ) निन्दन्तु नीतिनिपुणा यदि वा स्तुवन्तु लक्ष्मीः मीः समाविशतु तु गच्छतु तु वा यथेष्टम् ।
लक्ष्मीः मीः समाविशतु तु गच्छतु तु वा यथेष्टम् । अद्यैव वा मरणमस्तु युगान्तरे वा
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—लक्ष्मीः मीः समाविशतु तु गच्छतु तु वा यथेष्टम् । अद्यैव वा मरणमस्तु युगान्तरे वा
अद्यैव वा मरणमस्तु युगान्तरे वा न्यााय्यात् पथः प्रविचचलन्ति पददं न धीराः ॥ नीतिकाराः प्रशंसन्तु तु अथवा निन्दां ां कुर्वन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अद्यैव वा मरणमस्तु युगान्तरे वा न्यााय्यात् पथः प्रविचचलन्ति पददं न धीराः ॥ नीतिकाराः प्रशंसन्तु तु अथवा निन्दां ां कुर्वन्तु ।
न्यााय्यात् पथः प्रविचचलन्ति पददं न धीराः ॥ नीतिकाराः प्रशंसन्तु तु अथवा निन्दां ां कुर्वन्तु । धनस्य य लाभः भवतु अथवा मरणं झटिति भवतु अथवा विलम्बेन भवतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न्यााय्यात् पथः प्रविचचलन्ति पददं न धीराः ॥ नीतिकाराः प्रशंसन्तु तु अथवा निन्दां ां कुर्वन्तु । धनस्य य लाभः भवतु अथवा मरणं झटिति भवतु अथवा विलम्बेन भवतु ।
नीतिकाराः प्रशंसन्तु तु अथवा निन्दां ां कुर्वन्तु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नीतिकाराः प्रशंसन्तु तु अथवा निन्दां ां कुर्वन्तु ।
धनस्य य लाभः भवतु अथवा मरणं झटिति भवतु अथवा विलम्बेन भवतु ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—धनस्य य लाभः भवतु अथवा मरणं झटिति भवतु अथवा विलम्बेन भवतु ।
मरणं झटिति भवतु अथवा विलम्बेन भवतु । न्यायाय्यायात् मार्गात्
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—मरणं झटिति भवतु अथवा विलम्बेन भवतु । न्यायाय्यायात् मार्गात्
न्यायाय्यायात् मार्गात् धीराः न विचलन्ति तत्रैव ते स्थिररूपेण तिष्ठन्ति । उददाहरणानुगुणं लोटट्लकारस्य रूपाणि लिखन्तु —
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न्यायाय्यायात् मार्गात् धीराः न विचलन्ति तत्रैव ते स्थिररूपेण तिष्ठन्ति । उददाहरणानुगुणं लोटट्लकारस्य रूपाणि लिखन्तु —
धीराः न विचलन्ति तत्रैव ते स्थिररूपेण तिष्ठन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—धीराः न विचलन्ति तत्रैव ते स्थिररूपेण तिष्ठन्ति ।
उददाहरणानुगुणं लोटट्लकारस्य रूपाणि लिखन्तु —
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उददाहरणानुगुणं लोटट्लकारस्य रूपाणि लिखन्तु —
उददाहरणानुगुणं बहुवचनस्य रूपाणि लिखन्तु — विद्याालयस्य वार्षिकोत्ससवे के-के किं-किं कुर्वन्ति इति सूचनारूपेण वाक्यानि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उददाहरणानुगुणं बहुवचनस्य रूपाणि लिखन्तु — विद्याालयस्य वार्षिकोत्ससवे के-के किं-किं कुर्वन्ति इति सूचनारूपेण वाक्यानि
विद्याालयस्य वार्षिकोत्ससवे के-के किं-किं कुर्वन्ति इति सूचनारूपेण वाक्यानि यथा – दशमकक्षाायाः छात्राः वेदिकाम् अलङ्कुर्वन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—विद्याालयस्य वार्षिकोत्ससवे के-के किं-किं कुर्वन्ति इति सूचनारूपेण वाक्यानि यथा – दशमकक्षाायाः छात्राः वेदिकाम् अलङ्कुर्वन्ति ।
यथा – दशमकक्षाायाः छात्राः वेदिकाम् अलङ्कुर्वन्ति । दशमकक्षाायाः छात्राः वेदिकाम् अलङ्कुर्वन्तु । (क) प्रधानाध्यायापकः वार्षिकं विवरणं पठति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—यथा – दशमकक्षाायाः छात्राः वेदिकाम् अलङ्कुर्वन्ति । दशमकक्षाायाः छात्राः वेदिकाम् अलङ्कुर्वन्तु । (क) प्रधानाध्यायापकः वार्षिकं विवरणं पठति ।
दशमकक्षाायाः छात्राः वेदिकाम् अलङ्कुर्वन्तु । (क) प्रधानाध्यायापकः वार्षिकं विवरणं पठति । (ख) बालिकाः नृत्यन्ति । (ग) यूयम् आसन्दाान् स्थाथापयथ ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—दशमकक्षाायाः छात्राः वेदिकाम् अलङ्कुर्वन्तु । (क) प्रधानाध्यायापकः वार्षिकं विवरणं पठति । (ख) बालिकाः नृत्यन्ति । (ग) यूयम् आसन्दाान् स्थाथापयथ ।
(क) प्रधानाध्यायापकः वार्षिकं विवरणं पठति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(क) प्रधानाध्यायापकः वार्षिकं विवरणं पठति ।
(ख) बालिकाः नृत्यन्ति । (ग) यूयम् आसन्दाान् स्थाथापयथ ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ख) बालिकाः नृत्यन्ति । (ग) यूयम् आसन्दाान् स्थाथापयथ ।
(ग) यूयम् आसन्दाान् स्थाथापयथ । (घ) छात्रनायकः स्वाागतं करोति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ग) यूयम् आसन्दाान् स्थाथापयथ । (घ) छात्रनायकः स्वाागतं करोति ।
(घ) छात्रनायकः स्वाागतं करोति । (ङ) मम मित्रं ं धन्यवादं निवेदयति । (च) संस्कृकृत-शिक्षिका वेदिकां सञ्चाचालयति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(घ) छात्रनायकः स्वाागतं करोति । (ङ) मम मित्रं ं धन्यवादं निवेदयति । (च) संस्कृकृत-शिक्षिका वेदिकां सञ्चाचालयति ।
(ङ) मम मित्रं ं धन्यवादं निवेदयति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ङ) मम मित्रं ं धन्यवादं निवेदयति ।
(च) संस्कृकृत-शिक्षिका वेदिकां सञ्चाचालयति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(च) संस्कृकृत-शिक्षिका वेदिकां सञ्चाचालयति ।
(छ) कार्यक्रमानन्ततरं छात्राः ाः उत्थाथाय राष्ट्रगीतं गायन्ति । पट्टिकातः उचितैैः क्रियारूपैैः अनुच्छेदस्य रिक्तस्थानानि पूरयन्तु —
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(छ) कार्यक्रमानन्ततरं छात्राः ाः उत्थाथाय राष्ट्रगीतं गायन्ति । पट्टिकातः उचितैैः क्रियारूपैैः अनुच्छेदस्य रिक्तस्थानानि पूरयन्तु —
पट्टिकातः उचितैैः क्रियारूपैैः अनुच्छेदस्य रिक्तस्थानानि पूरयन्तु — यदा अध्यायापकः कक्षााम् आगच्छति तदा प्रथमं सर्वे . ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पट्टिकातः उचितैैः क्रियारूपैैः अनुच्छेदस्य रिक्तस्थानानि पूरयन्तु — यदा अध्यायापकः कक्षााम् आगच्छति तदा प्रथमं सर्वे . ।
यदा अध्यायापकः कक्षााम् आगच्छति तदा प्रथमं सर्वे . । उपचारवाक्येयेन तम् यदा सः वदति तदा एव सर्वे . ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—यदा अध्यायापकः कक्षााम् आगच्छति तदा प्रथमं सर्वे . । उपचारवाक्येयेन तम् यदा सः वदति तदा एव सर्वे . ।
उपचारवाक्येयेन तम् यदा सः वदति तदा एव सर्वे . । तस्य य सूचनानुसारं पाठठं . । परस्पपरं वार्तालापं न . ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उपचारवाक्येयेन तम् यदा सः वदति तदा एव सर्वे . । तस्य य सूचनानुसारं पाठठं . । परस्पपरं वार्तालापं न . ।
यदा सः वदति तदा एव सर्वे . ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—यदा सः वदति तदा एव सर्वे . ।
तस्य य सूचनानुसारं पाठठं . । परस्पपरं वार्तालापं न . ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तस्य य सूचनानुसारं पाठठं . । परस्पपरं वार्तालापं न . ।
परस्पपरं वार्तालापं न . । प्रश्ननस्य य उत्तरं . ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—परस्पपरं वार्तालापं न . । प्रश्ननस्य य उत्तरं . ।
प्रश्ननस्य य उत्तरं . । तस्य य उपदेशं . । मार्गे सूचनाददीपाः फलकानि च च भवन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—प्रश्ननस्य य उत्तरं . । तस्य य उपदेशं . । मार्गे सूचनाददीपाः फलकानि च च भवन्ति ।