11. प्रहेलिकाः · Class 6 Sanskrit
Practise 96 short and long answer questions on पाठ्यपुस्तकाधारित प्रश्नोत्तर from 11. प्रहेलिकाः. Try writing your own answer first, then tap the question to compare it with the model answer and read the explanation behind it.
संस्कृत-साहित्ये प्रहेलिकानां विशिष्टं स्थाानम् अस्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—संस्कृत-साहित्ये प्रहेलिकानां विशिष्टं स्थाानम् अस्ति ।
प्रहेलिकाः आबालवृृद्धं मानसिकम् उल्लाासं
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—प्रहेलिकाः आबालवृृद्धं मानसिकम् उल्लाासं
बुद्धेःेः तार्किकशक्तिं वर्धयन्ति । चिन्त्तनक्षमतां विकासयन्ति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—बुद्धेःेः तार्किकशक्तिं वर्धयन्ति । चिन्त्तनक्षमतां विकासयन्ति ।
चिन्त्तनक्षमतां विकासयन्ति । पूर्वजानां कवीनां बुद्धिमत्तांां
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—चिन्त्तनक्षमतां विकासयन्ति । पूर्वजानां कवीनां बुद्धिमत्तांां
पूर्वजानां कवीनां बुद्धिमत्तांां कल्पपनाशक्तिं च दर्शयन्ति । न तस्यादिर्न तस्यान्तो मध्ये यस्ततस्य तिष्ठति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पूर्वजानां कवीनां बुद्धिमत्तांां कल्पपनाशक्तिं च दर्शयन्ति । न तस्यादिर्न तस्यान्तो मध्ये यस्ततस्य तिष्ठति ।
कल्पपनाशक्तिं च दर्शयन्ति । न तस्यादिर्न तस्यान्तो मध्ये यस्ततस्य तिष्ठति । तवााप्यस्ति ममााप्यस्ति यदि जाानासि तद्वद ॥ वृक्षस्याग्रेे फलं दृष्टं फलााग्रेे वृक्ष एव च ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कल्पपनाशक्तिं च दर्शयन्ति । न तस्यादिर्न तस्यान्तो मध्ये यस्ततस्य तिष्ठति । तवााप्यस्ति ममााप्यस्ति यदि जाानासि तद्वद ॥ वृक्षस्याग्रेे फलं दृष्टं फलााग्रेे वृक्ष एव च ।
न तस्यादिर्न तस्यान्तो मध्ये यस्ततस्य तिष्ठति ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—न तस्यादिर्न तस्यान्तो मध्ये यस्ततस्य तिष्ठति ।
तवााप्यस्ति ममााप्यस्ति यदि जाानासि तद्वद ॥ वृक्षस्याग्रेे फलं दृष्टं फलााग्रेे वृक्ष एव च ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तवााप्यस्ति ममााप्यस्ति यदि जाानासि तद्वद ॥ वृक्षस्याग्रेे फलं दृष्टं फलााग्रेे वृक्ष एव च ।
वृक्षस्याग्रेे फलं दृष्टं फलााग्रेे वृक्ष एव च । अकााराादिं सकााराान्तंतं योो जाानाति स पण्डितः ॥
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वृक्षस्याग्रेे फलं दृष्टं फलााग्रेे वृक्ष एव च । अकााराादिं सकााराान्तंतं योो जाानाति स पण्डितः ॥
अकााराादिं सकााराान्तंतं योो जाानाति स पण्डितः ॥ विवरणम् – भोजनस्य अन्तेे किं पानीयम् ? जयन्तः्तः कस्य पुत्रः ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अकााराादिं सकााराान्तंतं योो जाानाति स पण्डितः ॥ विवरणम् – भोजनस्य अन्तेे किं पानीयम् ? जयन्तः्तः कस्य पुत्रः ?
विवरणम् – भोजनस्य अन्तेे किं पानीयम् ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—विवरणम् – भोजनस्य अन्तेे किं पानीयम् ?
जयन्तः्तः कस्य पुत्रः ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—जयन्तः्तः कस्य पुत्रः ?
विष्णोःोः सान्निध्यं कथम् उक्त्तम् ? भोोजनाान्तेे च किं पेयं जयन्तःतः कस्य वै सुतः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—विष्णोःोः सान्निध्यं कथम् उक्त्तम् ? भोोजनाान्तेे च किं पेयं जयन्तःतः कस्य वै सुतः ।
भोोजनाान्तेे च किं पेयं जयन्तःतः कस्य वै सुतः । कथं विष्णुष्णुपदं प्रोोक्तंतं तक्रंं शक्रस्य दुर्लभम् ॥
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—भोोजनाान्तेे च किं पेयं जयन्तःतः कस्य वै सुतः । कथं विष्णुष्णुपदं प्रोोक्तंतं तक्रंं शक्रस्य दुर्लभम् ॥
कथं विष्णुष्णुपदं प्रोोक्तंतं तक्रंं शक्रस्य दुर्लभम् ॥ विवरणम् – तस्य आदिः ‘न’ अस्ति, तस्य अन्तः्तः अपि ‘न’ अस्ति, तस्य मध्ये ‘य’ तिष्ठति । यदि जानासि तत् वद – (.) ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कथं विष्णुष्णुपदं प्रोोक्तंतं तक्रंं शक्रस्य दुर्लभम् ॥ विवरणम् – तस्य आदिः ‘न’ अस्ति, तस्य अन्तः्तः अपि ‘न’ अस्ति, तस्य मध्ये ‘य’ तिष्ठति । यदि जानासि तत् वद – (.) ।
विवरणम् – तस्य आदिः ‘न’ अस्ति, तस्य अन्तः्तः अपि ‘न’ अस्ति, तस्य मध्ये ‘य’ तिष्ठति । यदि जानासि तत् वद – (.) । विवरणम् – वृृक्षस्य अग्रेे फलं दृष्टं, फलस्य अग्रेे वृक्षःृक्षः एव च । अकारः यस्य आदिः, तथैव सकारः यस्य
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—विवरणम् – तस्य आदिः ‘न’ अस्ति, तस्य अन्तः्तः अपि ‘न’ अस्ति, तस्य मध्ये ‘य’ तिष्ठति । यदि जानासि तत् वद – (.) । विवरणम् – वृृक्षस्य अग्रेे फलं दृष्टं, फलस्य अग्रेे वृक्षःृक्षः एव च । अकारः यस्य आदिः, तथैव सकारः यस्य
यदि जानासि तत् वद – (.) ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—यदि जानासि तत् वद – (.) ।
विवरणम् – वृृक्षस्य अग्रेे फलं दृष्टं, फलस्य अग्रेे वृक्षःृक्षः एव च । अकारः यस्य आदिः, तथैव सकारः यस्य
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—विवरणम् – वृृक्षस्य अग्रेे फलं दृष्टं, फलस्य अग्रेे वृक्षःृक्षः एव च । अकारः यस्य आदिः, तथैव सकारः यस्य
अकारः यस्य आदिः, तथैव सकारः यस्य अन्तेे अस्ति, तत् पदं यः जानाति सः पण्डितः – (.) ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अकारः यस्य आदिः, तथैव सकारः यस्य अन्तेे अस्ति, तत् पदं यः जानाति सः पण्डितः – (.) ।
अन्तेे अस्ति, तत् पदं यः जानाति सः पण्डितः – (.) । यः जानाति सः पण्डितः किमिच्छति नरः काश्यां भूपानांं को रणे हितः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अन्तेे अस्ति, तत् पदं यः जानाति सः पण्डितः – (.) । यः जानाति सः पण्डितः किमिच्छति नरः काश्यां भूपानांं को रणे हितः ।
यः जानाति सः पण्डितः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—यः जानाति सः पण्डितः
किमिच्छति नरः काश्यां भूपानांं को रणे हितः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—किमिच्छति नरः काश्यां भूपानांं को रणे हितः ।
को वन्द्यः सर्वदेवानांं दीयतामेकमुत्तरम् ॥ कुलालस्य गृहे ह्यर्धं तदर्धं हस्तििनापुरे ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—को वन्द्यः सर्वदेवानांं दीयतामेकमुत्तरम् ॥ कुलालस्य गृहे ह्यर्धं तदर्धं हस्तििनापुरे ।
कुलालस्य गृहे ह्यर्धं तदर्धं हस्तििनापुरे । द्वयंं मिलित्वावा लङ्कायांं यो जानाति स पण्डितः ॥
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कुलालस्य गृहे ह्यर्धं तदर्धं हस्तििनापुरे । द्वयंं मिलित्वावा लङ्कायांं यो जानाति स पण्डितः ॥
द्वयंं मिलित्वावा लङ्कायांं यो जानाति स पण्डितः ॥ विवरणम् – मनुष्यः काश्यां किम् इच्छति ? युद्धे महाराजानांं कः हितः ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—द्वयंं मिलित्वावा लङ्कायांं यो जानाति स पण्डितः ॥ विवरणम् – मनुष्यः काश्यां किम् इच्छति ? युद्धे महाराजानांं कः हितः ?
विवरणम् – मनुष्यः काश्यां किम् इच्छति ? युद्धे महाराजानांं कः हितः ? कः सर्वदेवानांं वन्ददनीयःयः? एकपदेेन उत्तरंं ददातु – (.) ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—विवरणम् – मनुष्यः काश्यां किम् इच्छति ? युद्धे महाराजानांं कः हितः ? कः सर्वदेवानांं वन्ददनीयःयः? एकपदेेन उत्तरंं ददातु – (.) ।
युद्धे महाराजानांं कः हितः ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—युद्धे महाराजानांं कः हितः ?
कः सर्वदेवानांं वन्ददनीयःयः? एकपदेेन उत्तरंं ददातु – (.) ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कः सर्वदेवानांं वन्ददनीयःयः? एकपदेेन उत्तरंं ददातु – (.) ।
एकपदेेन उत्तरंं ददातु – (.) । विवरणम् – कुम्भकारस्य गृहेे तस्य अर्धं किम् अस्ति ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एकपदेेन उत्तरंं ददातु – (.) । विवरणम् – कुम्भकारस्य गृहेे तस्य अर्धं किम् अस्ति ?
विवरणम् – कुम्भकारस्य गृहेे तस्य अर्धं किम् अस्ति ? हस्तििनापुरेे तस्य अपरम् अर्धम् द्वयंं मिलित्वाा पूर्णरूपंं लङ्कायांं किम् अस्ति ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—विवरणम् – कुम्भकारस्य गृहेे तस्य अर्धं किम् अस्ति ? हस्तििनापुरेे तस्य अपरम् अर्धम् द्वयंं मिलित्वाा पूर्णरूपंं लङ्कायांं किम् अस्ति ?
हस्तििनापुरेे तस्य अपरम् अर्धम्
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—हस्तििनापुरेे तस्य अपरम् अर्धम्
द्वयंं मिलित्वाा पूर्णरूपंं लङ्कायांं किम् अस्ति ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—द्वयंं मिलित्वाा पूर्णरूपंं लङ्कायांं किम् अस्ति ?
(.) उत्तरंं यःयः जानाति सः पण्डितः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(.) उत्तरंं यःयः जानाति सः पण्डितः ।
जानाति सः पण्डितः । प्रहेलिकानाम् उत्तराणि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—जानाति सः पण्डितः । प्रहेलिकानाम् उत्तराणि
प्रहेलिकानाम् उत्तराणि तक्रं / शक्रस्य / दुर्लभभम् मातृभाषया अर्थंं
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—प्रहेलिकानाम् उत्तराणि तक्रं / शक्रस्य / दुर्लभभम् मातृभाषया अर्थंं
तक्रं / शक्रस्य / दुर्लभभम् मातृभाषया अर्थंं पीनेे केे योग्य
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तक्रं / शक्रस्य / दुर्लभभम् मातृभाषया अर्थंं पीनेे केे योग्य
वयंं शब्दादार्थान् जानीमः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्— वयंं शब्दादार्थान् जानीमः
वयंं शब्दादार्थान् जानीमः पठन्तु्तु अवगच्छन्तु्तु लिखन्तु्तु च श्रीरामस्य गुरुः वसिष्ठः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वयंं शब्दादार्थान् जानीमः पठन्तु्तु अवगच्छन्तु्तु लिखन्तु्तु च श्रीरामस्य गुरुः वसिष्ठः ।
पठन्तु्तु अवगच्छन्तु्तु लिखन्तु्तु च
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पठन्तु्तु अवगच्छन्तु्तु लिखन्तु्तु च
श्रीरामस्य गुरुः वसिष्ठः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—श्रीरामस्य गुरुः वसिष्ठः ।
वसिष्ठस्य शिष्यः श्रीरामः । कर्णस्य गुरुः परशुरामः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वसिष्ठस्य शिष्यः श्रीरामः । कर्णस्य गुरुः परशुरामः ।
कर्णस्य गुरुः परशुरामः । परशुरामस्य शिष्यः कर्णः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कर्णस्य गुरुः परशुरामः । परशुरामस्य शिष्यः कर्णः ।
परशुरामस्य शिष्यः कर्णः । अर्जुनस्य गुरुः द्रोणः । द्रोणस्य शिष्यः अर्जुनः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—परशुरामस्य शिष्यः कर्णः । अर्जुनस्य गुरुः द्रोणः । द्रोणस्य शिष्यः अर्जुनः ।
अर्जुनस्य गुरुः द्रोणः । द्रोणस्य शिष्यः अर्जुनः । चन्द्रगुप्ततस्य गुरुः चाणक्यः । चाणक्यस्य शिष्यः चन्द्रगुप्तः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अर्जुनस्य गुरुः द्रोणः । द्रोणस्य शिष्यः अर्जुनः । चन्द्रगुप्ततस्य गुरुः चाणक्यः । चाणक्यस्य शिष्यः चन्द्रगुप्तः ।
द्रोणस्य शिष्यः अर्जुनः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—द्रोणस्य शिष्यः अर्जुनः ।
चन्द्रगुप्ततस्य गुरुः चाणक्यः । चाणक्यस्य शिष्यः चन्द्रगुप्तः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—चन्द्रगुप्ततस्य गुरुः चाणक्यः । चाणक्यस्य शिष्यः चन्द्रगुप्तः ।
चाणक्यस्य शिष्यः चन्द्रगुप्तः । पद्मपादस्य गुरुः शङ्कराचार्यः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—चाणक्यस्य शिष्यः चन्द्रगुप्तः । पद्मपादस्य गुरुः शङ्कराचार्यः ।
पद्मपादस्य गुरुः शङ्कराचार्यः । शङ्कराचार्यस्य शिष्यः पद्मपादः । विवेकानन्द्दस्य गुरुः रामकृकृष्णः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पद्मपादस्य गुरुः शङ्कराचार्यः । शङ्कराचार्यस्य शिष्यः पद्मपादः । विवेकानन्द्दस्य गुरुः रामकृकृष्णः ।
शङ्कराचार्यस्य शिष्यः पद्मपादः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—शङ्कराचार्यस्य शिष्यः पद्मपादः ।
विवेकानन्द्दस्य गुरुः रामकृकृष्णः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—विवेकानन्द्दस्य गुरुः रामकृकृष्णः ।
रामकृकृष्णस्य शिष्यः विवेकानन्दः । ग्रन्थः ग्रन्थकर्ता च
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—रामकृकृष्णस्य शिष्यः विवेकानन्दः । ग्रन्थः ग्रन्थकर्ता च
ग्रन्थः ग्रन्थकर्ता च रामायणस्य रचयिता वाल्मीकिः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—ग्रन्थः ग्रन्थकर्ता च रामायणस्य रचयिता वाल्मीकिः ।
रामायणस्य रचयिता वाल्मीकिः । वाल्मीकेेः काव्यं रामायणम् । महाभारतस्य रचयिता व्याासः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—रामायणस्य रचयिता वाल्मीकिः । वाल्मीकेेः काव्यं रामायणम् । महाभारतस्य रचयिता व्याासः ।
वाल्मीकेेः काव्यं रामायणम् । महाभारतस्य रचयिता व्याासः । व्याासस्य काव्यं महाभारतम् । कर्णभारस्य रचयिता भासः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वाल्मीकेेः काव्यं रामायणम् । महाभारतस्य रचयिता व्याासः । व्याासस्य काव्यं महाभारतम् । कर्णभारस्य रचयिता भासः ।
महाभारतस्य रचयिता व्याासः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—महाभारतस्य रचयिता व्याासः ।
व्याासस्य काव्यं महाभारतम् । कर्णभारस्य रचयिता भासः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—व्याासस्य काव्यं महाभारतम् । कर्णभारस्य रचयिता भासः ।
कर्णभारस्य रचयिता भासः । भासस्य नाटकं कर्णभारम् ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कर्णभारस्य रचयिता भासः । भासस्य नाटकं कर्णभारम् ।
भासस्य नाटकं कर्णभारम् । रघुवंशस्य रचयिता कालिदासः । कालिदासस्य काव्यं रघुवंशम् ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—भासस्य नाटकं कर्णभारम् । रघुवंशस्य रचयिता कालिदासः । कालिदासस्य काव्यं रघुवंशम् ।
रघुवंशस्य रचयिता कालिदासः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—रघुवंशस्य रचयिता कालिदासः ।
कालिदासस्य काव्यं रघुवंशम् ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कालिदासस्य काव्यं रघुवंशम् ।
पञ्चतन्त्रस्य रचयिता विष्णुशर्मा । विष्णुशर्मणः कृतिः पञ्चतन्त्रम् ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पञ्चतन्त्रस्य रचयिता विष्णुशर्मा । विष्णुशर्मणः कृतिः पञ्चतन्त्रम् ।
विष्णुशर्मणः कृतिः पञ्चतन्त्रम् । हितोपदेशस्य रचयिता नारायणपण्डितः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—विष्णुशर्मणः कृतिः पञ्चतन्त्रम् । हितोपदेशस्य रचयिता नारायणपण्डितः ।
हितोपदेशस्य रचयिता नारायणपण्डितः । नारायणपण्डितस्य कृतिः हितोपदेशः । पति-पत्नीनीसम्बन्धः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—हितोपदेशस्य रचयिता नारायणपण्डितः । नारायणपण्डितस्य कृतिः हितोपदेशः । पति-पत्नीनीसम्बन्धः
नारायणपण्डितस्य कृतिः हितोपदेशः । पति-पत्नीनीसम्बन्धः अरुन्धत्याः पतिः वसिष्ठः । वसिष्ठस्य पत्नीनी अरुन्धती ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—नारायणपण्डितस्य कृतिः हितोपदेशः । पति-पत्नीनीसम्बन्धः अरुन्धत्याः पतिः वसिष्ठः । वसिष्ठस्य पत्नीनी अरुन्धती ।
अरुन्धत्याः पतिः वसिष्ठः । वसिष्ठस्य पत्नीनी अरुन्धती ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अरुन्धत्याः पतिः वसिष्ठः । वसिष्ठस्य पत्नीनी अरुन्धती ।
वसिष्ठस्य पत्नीनी अरुन्धती । सीतायाः पतिः श्रीरामः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वसिष्ठस्य पत्नीनी अरुन्धती । सीतायाः पतिः श्रीरामः ।
सीतायाः पतिः श्रीरामः । श्रीरामस्य पत्नीनी सीता । उर्मिलायाः पतिः लक्ष्मणः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सीतायाः पतिः श्रीरामः । श्रीरामस्य पत्नीनी सीता । उर्मिलायाः पतिः लक्ष्मणः ।
श्रीरामस्य पत्नीनी सीता ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—श्रीरामस्य पत्नीनी सीता ।
उर्मिलायाः पतिः लक्ष्मणः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उर्मिलायाः पतिः लक्ष्मणः ।
लक्ष्मणस्य पत्नीनी उर्मिला । कुन्त्याः पतिः पाण्डुराजः ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—लक्ष्मणस्य पत्नीनी उर्मिला । कुन्त्याः पतिः पाण्डुराजः ।
कुन्त्याः पतिः पाण्डुराजः । पाण्डुराजस्य पत्नीनी कुन्ती ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कुन्त्याः पतिः पाण्डुराजः । पाण्डुराजस्य पत्नीनी कुन्ती ।
पाण्डुराजस्य पत्नीनी कुन्ती । रुक्मिण्याः पतिः कृकृष्णः । कृष्णस्य पत्नीनी रुक्मिणी ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पाण्डुराजस्य पत्नीनी कुन्ती । रुक्मिण्याः पतिः कृकृष्णः । कृष्णस्य पत्नीनी रुक्मिणी ।
रुक्मिण्याः पतिः कृकृष्णः । कृष्णस्य पत्नीनी रुक्मिणी । सुभद्रायाः पतिः अर्जुनः । अर्जुनस्य पत्नीनी सुभद्रा ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—रुक्मिण्याः पतिः कृकृष्णः । कृष्णस्य पत्नीनी रुक्मिणी । सुभद्रायाः पतिः अर्जुनः । अर्जुनस्य पत्नीनी सुभद्रा ।
कृष्णस्य पत्नीनी रुक्मिणी ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—कृष्णस्य पत्नीनी रुक्मिणी ।
सुभद्रायाः पतिः अर्जुनः । अर्जुनस्य पत्नीनी सुभद्रा ।
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—सुभद्रायाः पतिः अर्जुनः । अर्जुनस्य पत्नीनी सुभद्रा ।
अर्जुनस्य पत्नीनी सुभद्रा । वयम् अभ्यासं कुर्मः
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—अर्जुनस्य पत्नीनी सुभद्रा । वयम् अभ्यासं कुर्मः
वयम् अभ्यासं कुर्मः पाठठस्य आधाारेेण निम्नलिखिताानाां प्रश्नाानााम् एकपदेेन उत्तरं लिखन्तु — (क) भोजनान्तेे पातुं योग्यं किम् ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—वयम् अभ्यासं कुर्मः पाठठस्य आधाारेेण निम्नलिखिताानाां प्रश्नाानााम् एकपदेेन उत्तरं लिखन्तु — (क) भोजनान्तेे पातुं योग्यं किम् ?
पाठठस्य आधाारेेण निम्नलिखिताानाां प्रश्नाानााम् एकपदेेन उत्तरं लिखन्तु —
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पाठठस्य आधाारेेण निम्नलिखिताानाां प्रश्नाानााम् एकपदेेन उत्तरं लिखन्तु —
(क) भोजनान्तेे पातुं योग्यं किम् ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(क) भोजनान्तेे पातुं योग्यं किम् ?
(ख) सर्वदेवानां वन्द्दनीयः कः ? (ग) जयन्तः्तः कस्य सुतः?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ख) सर्वदेवानां वन्द्दनीयः कः ? (ग) जयन्तः्तः कस्य सुतः?
(ग) जयन्तः्तः कस्य सुतः? (घ) लङ्कायां मिलित्वाा कस्य पूर्णरूपम् अस्ति ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ग) जयन्तः्तः कस्य सुतः? (घ) लङ्कायां मिलित्वाा कस्य पूर्णरूपम् अस्ति ?
(घ) लङ्कायां मिलित्वाा कस्य पूर्णरूपम् अस्ति ? पाठठस्य आधाारेेण निम्नलिखिताानाां प्रश्नाानाां पूर्णवााक्येन उत्तरं लिखन्तु — (क) विष्णुपदं कथं प्रोक्त्तम् ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(घ) लङ्कायां मिलित्वाा कस्य पूर्णरूपम् अस्ति ? पाठठस्य आधाारेेण निम्नलिखिताानाां प्रश्नाानाां पूर्णवााक्येन उत्तरं लिखन्तु — (क) विष्णुपदं कथं प्रोक्त्तम् ?
पाठठस्य आधाारेेण निम्नलिखिताानाां प्रश्नाानाां पूर्णवााक्येन उत्तरं लिखन्तु — (क) विष्णुपदं कथं प्रोक्त्तम् ? (ख) कस्य आदिः अन्तः्तः च ‘न’ अस्ति ? (ग) नरः काश्यांां किम् इच्छति ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—पाठठस्य आधाारेेण निम्नलिखिताानाां प्रश्नाानाां पूर्णवााक्येन उत्तरं लिखन्तु — (क) विष्णुपदं कथं प्रोक्त्तम् ? (ख) कस्य आदिः अन्तः्तः च ‘न’ अस्ति ? (ग) नरः काश्यांां किम् इच्छति ?
(क) विष्णुपदं कथं प्रोक्त्तम् ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(क) विष्णुपदं कथं प्रोक्त्तम् ?
(ख) कस्य आदिः अन्तः्तः च ‘न’ अस्ति ? (ग) नरः काश्यांां किम् इच्छति ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ख) कस्य आदिः अन्तः्तः च ‘न’ अस्ति ? (ग) नरः काश्यांां किम् इच्छति ?
(ग) नरः काश्यांां किम् इच्छति ? (घ) कुलालस्य गृहेे अर्धं किम् अस्ति ?
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(ग) नरः काश्यांां किम् इच्छति ? (घ) कुलालस्य गृहेे अर्धं किम् अस्ति ?
(घ) कुलालस्य गृहेे अर्धं किम् अस्ति ? तानि शब्दरूपाणि पठठन्तुतु अवगच्छन्तुतु स्ममरन्तुतु च — षष्ठी-विभक्त्यन्तानि रूपाणि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—(घ) कुलालस्य गृहेे अर्धं किम् अस्ति ? तानि शब्दरूपाणि पठठन्तुतु अवगच्छन्तुतु स्ममरन्तुतु च — षष्ठी-विभक्त्यन्तानि रूपाणि
तानि शब्दरूपाणि पठठन्तुतु अवगच्छन्तुतु स्ममरन्तुतु च —
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—तानि शब्दरूपाणि पठठन्तुतु अवगच्छन्तुतु स्ममरन्तुतु च —
षष्ठी-विभक्त्यन्तानि रूपाणि
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—षष्ठी-विभक्त्यन्तानि रूपाणि
त्वम् (युष्ममद्)तत त् ( पुंलिङ्गम् )तत
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—त्वम् (युष्ममद्)तत त् ( पुंलिङ्गम् )तत
त् ( पुंलिङ्गम् )तत त् ( स्त्रीलिङ्गम् )तत
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—त् ( पुंलिङ्गम् )तत त् ( स्त्रीलिङ्गम् )तत
त् ( स्त्रीलिङ्गम् )तत त् (नपुंसकलिङ्गम् )तत एत् ( पुंलिङ्गम् )
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—त् ( स्त्रीलिङ्गम् )तत त् (नपुंसकलिङ्गम् )तत एत् ( पुंलिङ्गम् )
त् (नपुंसकलिङ्गम् )तत एत् ( पुंलिङ्गम् ) एत् ( स्त्रीलिङ्गम् ) एत् (नपुंसकलिङ्गम् )
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—त् (नपुंसकलिङ्गम् )तत एत् ( पुंलिङ्गम् ) एत् ( स्त्रीलिङ्गम् ) एत् (नपुंसकलिङ्गम् )
एत् ( स्त्रीलिङ्गम् ) एत् (नपुंसकलिङ्गम् )
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एत् ( स्त्रीलिङ्गम् ) एत् (नपुंसकलिङ्गम् )
एत् (नपुंसकलिङ्गम् ) उदाहरणानुसारं वाक्याानि लिखन्तु —
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—एत् (नपुंसकलिङ्गम् ) उदाहरणानुसारं वाक्याानि लिखन्तु —
उदाहरणानुसारं वाक्याानि लिखन्तु — यथा – विद्यालयः (क) द्विचक्रिका
स्पष्टीकरणम्: उत्तरं पाठ्यपुस्तकस्य अस्मिन् अंशे आधारितम्—उदाहरणानुसारं वाक्याानि लिखन्तु — यथा – विद्यालयः (क) द्विचक्रिका